Alcohol en gokken
In Nederland mag legaal gegokt worden in vergunde casino’s en speelhallen. Ook in horecagelegenheden mag onder bepaalde voorwaarden* gegokt worden op gokkasten. Op dit soort plekken wordt vaak ook alcohol gedronken. Ook tijdens het online gokken, bijvoorbeeld in de privésfeer, kunnen mensen alcohol drinken. In dit dossier gaan we dieper in op de combinatie tussen het drinken van alcohol en gokken. Wat is hierover bekend uit onderzoek? En wat weten we van het preventiebeleid van gokbedrijven?
Dit dossier is gemaakt door het Expertisecentrum Alcohol en het Expertisecentrum Gokken.
Blijf op de hoogte
En wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten en recente ontwikkelingen in het veld? Meld je dan nu aan voor de nieuwsbrief.
* Gokkasten mogen alleen staan in hoogdrempelige horeca. Met hoogdrempelig wordt bedoeld dat de horecagelegenheid een Drank- en Horecavergunning moet hebben en dat de activiteiten zich vooral moeten richten op personen van 18 jaar en ouder. Voor het plaatsen van een gokkast in een horecagelegenheid is een vergunning van de gemeente nodig.
De combinatie van alcohol drinken en gokken brengt risico’s met zich mee. Problematisch alcoholgebruik is namelijk één van de risicofactoren voor problematisch gokken. Omgekeerd lijkt problematisch gokken ook een rol te spelen bij het ontwikkelen van problematisch alcoholgebruik.1 Dit geldt voor zowel bij online gokken als landgebonden gokken, bijvoorbeeld in casino's. Hieronder wordt dit verder toegelicht.
Gokschade
Gokken kan negatieve gevolgen hebben op verschillende levensgebieden. Dit noemen we gokschade. Lees meer hierover in het kennisdossier Gokschade.
Op deze pagina
Alcoholgebruik en online gokken
Er zijn een paar studies die gekeken hebben naar de relatie tussen alcoholgebruik en online gokken, maar er is meer onderzoek nodig voor een volledig beeld. Daardoor weten we nog niet hoe alcoholgebruik en online gokken precies samenhangen, hoe vaak deze combinatie voorkomt in Nederland én of er nog meer gevolgen zijn.
Wat tot nu toe bekend is uit onderzoek:
Uit onderzoek is gebleken dat mensen die wekelijks online gokken veel alcohol drinken in vergelijking met mensen die niet wekelijks online gokken.3 Daarbijkomend is er ook bewijs gevonden dat mensen die problematisch gokken meer alcohol en/of drugs gebruiken dan mensen die niet problematisch gokken.4 Bovendien hebben mensen die veel alcohol drinken 2,5 keer meer kans om online te gaan gokken dan mensen die geen alcohol drinken.3 De onderzoeksresultaten komen uit 2011 en 2012, nieuw onderzoek kan mogelijk andere cijfers of inzichten opleveren.
Ook blijkt dat mensen die gokken op online gokautomaten een grotere kans hebben om alcohol te drinken dan mensen die online wedden op sportwedstrijden. Dit verschil kan komen doordat mensen die gokken op online gokautomaten dit vaak doen om te vluchten uit hun echte leven of om even niets voelen. En de privacy van online gokken maakt het mogelijk makkelijker om tijdens het gokken alcohol en/of drugs te gebruiken.2
Aanvullend wijst een grootschalig onderzoek onder middelbare scholieren uit dat veel alcoholgebruik sterker samenhangt met problematisch online gokken dan problematisch landgebonden gokken.5 Uit een systematische review, gericht op online gokken, mentale gezondheid en middelengebruik, wordt geconcludeerd dat mensen die online gokken meer risico lopen om alcoholproblemen te krijgen in vergelijking met mensen die landgebonden gokken.4
Alcoholgebruik en landgebonden gokken
Uit onderzoek blijkt dat mensen tijdens het gokken bij een landgebonden locatie vaak en veel alcohol drinken. Volgens Holland Casino drinkt 90% van de bezoekers alcohol tijdens hun bezoek aan het casino.1 Veel mensen die gokken geven zelf aan dat gokken voor hen vrijwel altijd samengaat met het drinken van alcohol. Dit wordt mede beïnvloed door stress die ze ervaren tijdens het gokken, bijvoorbeeld bij tussentijdse uitslagen of bij de uitslag na afloop van het gokken. Denk bijvoorbeeld aan het verwerken van teleurstelling door verlies. Maar alcohol wordt ook gedronken om winst te vieren.1
Gokken heeft niet alleen invloed op alcoholgebruik, maar andersom blijkt alcoholgebruik ook invloed te hebben op gokgedrag. Het drinken van alcohol kan bijvoorbeeld de neiging om deel te nemen aan een gokproduct vergroten.8 Maar de uitkomsten van onderzoek die naar de tweerichtingsrelatie hebben gekeken tussen alcoholgebruik en gokken zijn niet eenduidig: in sommige onderzoeken lijkt alcoholgebruik te leiden tot het inzetten (en verliezen) van meer geld tijden het gokken en in andere onderzoeken juist niet [8]. Mensen die gokken geven zelf aan dat ze onder invloed van alcohol meer risico’s nemen, zichzelf overschatten en sneller impulsief handelen.1
Uit cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem (LADIS) blijkt dat 23% van de mensen die zich bij de hulpverlening meldt voor problematisch gokken ook te maken heeft met alcoholproblematiek. Daarnaast blijkt dat van de mensen die aangeven dat zij naast een andere verslaving ook met gokproblematiek kampen, 47% zich primair voor alcoholverslaving gemeld heeft.9 Ook hieruit lijkt het dat er een relatie is tussen gokproblematiek en alcoholproblematiek.
Preventiebeleid voor alcoholgebruik en landgebonden gokken
Sinds eind 2021 is het toegestaan om online te gokken bij vergunde gokbedrijven. Alcoholgebruik tijdens het online gokken gebeurt voornamelijk buiten het zicht van de gokbedrijven. Er is nog weinig bekend over wat preventief werkt op het gebied van alcoholgebruik in relatie tot online gokken. Daarom wordt hieronder alleen ingegaan op preventiebeleid rondom landgebonden gokken en alcohol.
Bij de gokindustrie van Nederland waar mensen landgebonden kunnen gokken, kun je denken aan onder andere casino’s, speelhallen en onder bepaalde voorwaarden ook horecagelegenheden. De gokindustrie geeft aan dat er geen specifiek preventiebeleid is voor de combinatie van gokken en alcoholgebruik.1 Wel heeft de gokindustrie zich te houden aan de Alcoholwet. Hierin wordt voorgeschreven om terughoudend te zijn met het schenken van alcohol en geen alcohol te schenken aan gasten die in staat van dronkenschap verkeren. Ook worden aan de deur mensen geweigerd die (merkbaar) onder invloed zijn.1 Om hierbij te helpen kan de gokindustrie gebruik maken van de handreiking Alcoholwet en de e-learning Verantwoord Alcohol Schenken (zie ook alcoholpreventie in de horeca).
Daarnaast heeft de gokindustrie een wettelijke zorgplicht voor gokken. Hieronder valt ook de plicht om betrouwbare informatie te geven over het voorkómen van een gokverslaving. Daarnaast dienen zij in te grijpen en door te verwijzen naar zorg(instellingen) bij (vermoedens van) problematisch gokgedrag. In de wettelijke zorgplicht wordt niet specifiek gesproken over alcoholgebruik.
Preventie en hulp
In het dossier Preventie van en hulp bij gokverslaving en gokschade lees je meer over het preventiebeleid van gokbedrijven over gokverslaving en gokschade.
