Longitudinale studie: gevolgen van financiële stress voor het kopen en drinken van alcohol

De onderzoekers verzamelden hiervoor jaargegevens uit een groot Australisch vragenlijstonderzoek naar huishoudens, inkomen en werk (de HILDA-studie). Ongeveer 11.000 huishoudens leverden 143.168 observaties, verdeeld over 16 jaarlijkse enquêterondes. Wanneer uit de verslagen bleek dat huishoudens moeite hadden met het nakomen van financiële basisverplichtingen (bijvoorbeeld eten kopen, rekeningen betalen), werd vastgesteld dat er sprake was van financiële stress. Op gebied van alcoholgebruik en de uitgaven aan alcohol, verzamelden de onderzoekers gegevens over de prijs die werd betaald per standaardglas alcohol, het wekelijkse alcoholgebruik per huishouden, de wekelijkse alcoholuitgaven per huishouden en het aandeel van de totale huishoudelijke uitgaven dat aan alcohol werd besteed.

Uit dit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de huishoudens (46,6%) weleens financiële stress had ervaren. Huishoudens bleken in periodes van financiële stress minder te betalen per standaardglas (-13%), maar wel meer alcohol te drinken (+4%) dan in periodes zonder financiële stress. In totaal gaven zij minder uit aan alcohol (-6%). Dit bleef ook in het eerste jaar na een periode van financiële stress in stand. Er werd geen verschil gevonden in het aandeel van de totale huishoudelijke uitgaven dat aan alcohol werd besteed.

De onderzoekers concluderen dat dit patroon van lagere uitgaven aan alcohol en hoger alcoholgebruik erop wijst dat huishoudens in periodes van financiële stress mogelijk overstappen op goedkopere alcoholproducten.

Torney, A., Room, R., Taylor, N., & Callinan, S. (2026). Effects of financial stress on drinking amount and price paid: Australian longitudinal household data. Addiction.

Meer lezen over dit onderwerp:

• Prijsbeleid alcohol
• Alcohol en Minimum Unit Pricing (MUP)
• Alcohol en sociaal economische gezondheidsverschillen (SEGV)