Feiten en cijfers over schermgebruik en welzijn
Hoeveel gebruiken jongeren sociale media? Hoeveel mensen ervaren problematisch socialemediagebruik? En welke voor- en nadelen zijn er aan socialemediagebruik? Op deze pagina staan alle feiten en cijfers over sociale media en welzijn op een rij.
Deze informatie is opgesteld door het
Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn
Heb je vragen?
Neem dan contact met ons op.
Nieuwsbrief
Ben jij een partij of professional die werkt op het snijvlak van digitalisering en welzijn en wil je op de hoogte blijven van onze activiteiten en recente ontwikkelingen in het veld? Meld je dan nu aan voor onze halfjaarlijkse nieuwsbrief!
Meld je aanOp deze pagina
🤳Het gebruik van sociale media kent voor- en nadelen
🏃♀️7-12 jaar: socialemediagebruik onder kinderen
🙋 11-17 jaar: socialemediagebruik onder jongeren
👨🏻🦱 18-64 jaar: socialemediagebruik onder (jong)volwassenen
🧓 65+ jaar: socialemediagebruik onder ouderen
🔎Bronnen op deze pagina
🤳Het gebruik van sociale media kent voor- en nadelen
Sociale media zijn veelzijdig en kunnen allerlei vormen aannemen. Zo zijn er platforms zoals Reddit die vooral text-based zijn, en zijn er apps die vooral op video-content gebouwd zijn, zoals Snapchat of Instagram. Dat levert heel verschillende ervaringen op. Die veelzijdigheid betekent ook dat sociale media zowel kansen als risico's met zich mee kunnen brengen, voor jong en oud.
Sinds de opkomst platforms die op grote schaal gebruikt worden, is er vooral veel angst ontstaan over de effecten die deze sociale media op ons welzijn kunnen hebben. Daarom is er in het onderzoek naar socialemediagebruik lange tijd vooral gefocust op de nadelen en mogelijke risico's. Zoals verstoring van slaap, vervelende sociale interacties en ongezonde vergelijkingsdrang met anderen online. Dat er lange tijd bijna alleen aandacht was voor de risico's zien we terug in de beschikbare cijfers over socialemediagebruik binnen Nederland.
Het is daarom ook belangrijk om bewust te zijn van de andere kant van het verhaal: sociale media kunnen – juist ook voor kwetsbare groepen – een diversiteit aan kansen voor welzijn bieden. Zoals gevoel van verbinding, de mogelijkheid om verschillende aspecten van je identiteit te uiten en geïnspireerd te raken door anderen. Om te kunnen zorgen voor een gezonde relatie met sociale media, is het noodzakelijk om ook hiervoor oog te houden.
🏃♀️7-12 jaar: socialemediagebruik onder kinderen
Hoewel de meeste sociale media een minimumleeftijd van 13 hanteren in hun gebruikersvoorwaarden, weten we dat er ook jongere kinderen gebruik maken van sociale media. In 2024 waren in Nederland 5% van de kinderen van 7-9 jaar één tot vijf uur per dag bezig met sociale media. Voor kinderen tussen de 10 en 12 ligt dit op bijna 20% (Monitor Mediagebruik 7-12 Jaar 2025).
🙋11-17 jaar: socialemediagebruik onder jongeren
In 2025 gebruikte 60,5% van de jongeren van 12 tot 17 jaar sociale media een paar keer per dag. Jongeren geven aan dat zij relatief vaker gebruik maken van snelle, visuele platforms zoals TikTok (71%) en Snapchat (67%) (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025).
In 2023 zijn ongeveer 9 op de 10 scholieren (87,2%) in het voorgezet onderwijs bijna (dagelijks) actief op sociale media. Voor 1 op de 10 scholieren (9,7%) varieert het van 1 tot 5 dagen per week. Meer meisjes dan jongens gebruiken dagelijks sociale media. In 2029 was 84,3% van de scholieren (bijna) dagelijks actief op sociale media (Peilstationsonderzoek Scholieren 2023).
Het percentage leerlingen dat in 2023 (bijna) dagelijks actief is op sociale media is lager onder Vmbo-b/k-leerlingen (82,5%) dan onder leerlingen van de andere schoolniveaus (VMBO GL/TL: 88,6%, Havo: 87,9%, VWO: 88,5%) (Scholierenmonitor 2023).
Scholieren met een niet-Nederlandse herkomst (85,0%) gebruikten in 2023 minder vaak (bijna) dagelijks sociale media dan scholieren met een Nederlandse herkomst (87,9%) (Scholierenmonitor 2023).
In 2022 gaf 36% van de jongeren van 11, 13 en 15 jaar in het internationale HBSC-onderzoek aan constant online contact met vrienden te hebben. Bij 15-jarige meisjes kwam dit het meest voor (44%) (HBSC study).
Problematisch socialemediagebruik
In 2023 kwam problematisch socialemediagebruik* bijna twee keer zo vaak voor bij meisjes (6,2%) als bij jongens (3,3%) (Peilstationsonderzoek Scholieren 2023). In het internationale HBSC-onderzoek werden bij meisjes hogere waarden van problematisch socialemediagebruik gevonden dan bij jongens (13% vs. 9%) (HBSC Study).
Van alle scholieren van 12 t/m 16 jaar is bij 4,8% sprake van problematisch gebruik van sociale media. Bij jongeren met een Nederlandse afkomst ligt het percentage op 4,0%, en bij jongeren met een niet-Nederlandse afkomst op 6,9%. Verder ligt op elk schoolniveau het percentage voor meisjes hoger dan jongens. In totaal ligt het percentage het hoogst op VMBO-b/k (7,1%), daarna VMBO-g/t (5,2%), dan Havo (4,2%) en als laatst VWO (3,3%) (Scholierenmonitor 2023).
Verder geeft 14,3% van alle scholieren aan door te gaan met het gebruik van sociale media terwijl ze hiervan problemen ondervinden. Het problematisch gebruik van sociale media komt bijna twee keer zo vaak voor bij meisjes (6,2%) als bij jongens (3,3%). Scholieren die voldoen aan de criteria voor problematisch sociale mediagebruik zijn ook vaak intensieve gebruikers, 95,0% van hen gebruikt (bijna) dagelijks sociale media terwijl dit bij de niet-problematische gebruikers 86,9% is (Scholierenmonitor 2023).
*Problematisch gebruik van sociale media is gemeten met negen stellingen uit de Social Media Disorder Scale. Er wordt gesproken van problematisch gebruik van sociale media wanneer zes keer of vaker ‘ja’ is geantwoord op de negen stellingen. Lees meer hierover op de website van de ScholierenMonitor.
Ervaren voordelen van sociale media door 12-17-jarigen
De grootste nadelen van het gebruik van sociale media die jongeren van 12-17 jaar ervaren (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025):
- Het besteden van te veel tijd
- Eindeloos blijven scrollen
- Jezelf vergelijken met anderen
- Het ervaren van druk
Daarnaast noemen jongeren zorgen over cyberpesten en roddelen (bijvoorbeeld via anonieme roddelaccounts), nepnieuws, en zorgen over fysieke effecten (overmatige schermtijd). Jongeren geven vaker dan volwassenen aan helemaal geen nadelen te ervaren van sociale media.
Ervaren nadelen van sociale media door 12-17-jarigen
Tevens noemen jongeren een aantal voordelen van sociale media die zij ervaren (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025):
- Sociaal contact
- Entertainment
- Ontspanning
- Plezier
- Makkelijke en snelle communicatie
👨🏻🦱 18-64 jaar: socialemediagebruik onder (jong)volwassenen
In 2025 maken jongvolwassenen van 18-24 jaar het meest intensief gebruik van sociale media vergeleken met andere leeftijdsgroepen: 80,8% gebruikt sociale media een paar keer per dag. Volwassenen maken vaak gebruik van netwerk- en tekstgerichte platforms zoals Facebook (74%) en LinkedIn (34%) (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025).
Ervaren voordelen van sociale media door 18-64-jarigen
Volwassenen geven aan dat het grootste nadeel van sociale media het besteden van te veel tijd en het blijven scrollen is (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025). Andere nadelen van sociale media die ervaren worden door volwassenen (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025):
- Het vergelijken van jezelf met anderen
- Het ervaren van te veel prikkels
- Minder fysiek contact
- Blootstelling aan negatieve content
- De sociale druk
Ervaren nadelen van sociale media door 18-64-jarigen
25-44-jarigen geven in vergelijking met andere leeftijdsgroepen vaker aan (veel) meer nadelen dan voordelen te ervaren. Zoals te veel tijd aan sociale media besteden, eindeloos scrollen, te veel prikkels en minder fysiek contact (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025).
Jongvolwassenen (18-25 jaar) geven dan weer aan (veel) meer voordelen dan nadelen te ervaren. Zoals sociaal contact, entertainment, ontspanning, plezier en het gemak – ofwel ‘makkelijke en snelle communicatie’ (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025). Andere voordelen van sociale media die door volwassenen van 18-64 jaar worden ervaren zijn (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025):
- Onderhouden van sociale contacten en relaties
- Entertainment en ontspanning
- Verkrijgen van informatie en nieuws
🧓 65+ jaar: socialemediagebruik onder ouderen
Ouderen (65+ jaar) zijn het minst actief op sociale media, al gebruikt 55,7% sociale media wel minstens één keer per dag (Pilotonderzoek Digitalisering en Welzijn 2025). Over de voor- en nadelen van sociale media die ouderen ervaren hebben we momenteel nog geen gegevens.
