Promotieonderzoek op gebied van verbetering van depressiepreventie bij jongeren

Vroegtijdige signalering van depressie bij jongeren is erg belangrijk. Zo kunnen zij zo snel mogelijk de juiste begeleiding krijgen. Hoe kunnen we depressiepreventie bij jongeren verbeteren? Marieke van den Heuvel onderzocht het. Deze donderdag promoveert Van den Heuvel op dit onderwerp.

De afgelopen zes jaar deed Marieke van den Heuvel, als buitenpromovendus bij het Trimbos-instituut, onderzoek naar het verbeteren van de effectiviteit van depressiepreventie bij adolescenten. Hierbij lag de focus op Cognitieve Gedragstherapie (CGT).

STARr-training: van onderzoekstraining naar training in de praktijk

CGT voor depressie bestaat vaak uit vaststaande protocollen. In het onderzoek van Van den Heuvel werd CGT opgesplitst en werden vier trainingsmodules van ieder drie sessies ontwikkeld namelijk probleem oplossing (Solve), cognitieve herstructurering (Think), gedragsactivatie (Act) en ontspanning (Relax). De vier modules samen worden de ‘STARr-training’ genoemd. STARr is een acroniem voor de eerste letters van de modules. De kleine r staat voor repeat, omdat jongeren worden aangemoedigd om veel te oefenen. De modules werden in verschillende volgorden aangeboden aan groepjes middelbare scholieren met verhoogde depressieve klachten. Het onderzoek van Van den Heuvel toont aan dat het niet uit maakt in welke volgorde deze elementen worden aangeboden in geïndiceerde groepspreventie.

De uitkomsten voor het onderzoek zijn belangrijk voor jeugdprofessionals die werken met CGT.

Nu we weten dat de volgorde van elementen niet uit maakt voor het effect van CGT voor depressie, opent dat de deur naar meer modulaire interventies. De volgorde van modules kan worden afgestemd op de wensen en behoeften van de jongeren zelf.”- Marieke van den Heuvel

De STARr-training werd aanvankelijk ontwikkeld voor het onderzoek maar wordt nu volop in de praktijk gebruikt in onder meer buurtteams, ggz-instellingen en op scholen.

Individueel en maatschappelijk probleem

Het is belangrijk dat jongeren met depressieve klachten vroegtijdig worden gesignaleerd en de juiste begeleiding krijgen. Depressie is namelijk niet alleen een individueel probleem, maar ook een maatschappelijk probleem. Van den Heuvel toonde aan dat subklinische depressie bij adolescenten onze maatschappij jaarlijks 42 miljoen euro kost.

“Structurele overheidsfinanciering voor depressiepreventie bij jeugd is dus van belang. Alleen zo kan depressiepreventie duurzaam worden geïmplementeerd en kunnen we toewerken naar depressievrije toekomst voor zoveel mogelijk jongeren.” – Marieke van den Heuvel

Proefschrift

Op donderdag 12 januari om 13:00 uur verdedigt Marieke van den Heuvel haar proefschrift ‘Rise and shine like a STARr’ aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. De promotieplechtigheid is online te volgen.

Wilt u het proefschrift ontvangen? Mail dan naar whboone@che.nl.

Meer informatie

Het materiaal van de STARr-training is vrij beschikbaar voor professionals via de VGCt.

Marieke werkt momenteel als docent-onderzoeker op de Christelijke Hogeschool Ede. Voor vragen of opmerkingen, kunt u mailen naar whboone@che.nl.

Marieke van den Heuvel
Promovendus
Bel: +31 (0)30 - 2959(337)
Toon telefoonnummer +31 (0)30 - 2959(337)