Wat doen we op dit thema?
Regionale kenniswerkplaats SOMO
In de regionale kenniswerkplaats Samen Omgaan Met Onbegrip (SOMO) gaan de Hogeschool Utrecht, GGD regio Utrecht en het Trimbos-instituut samen met ervaringsdeskundigen en andere organisaties (o.a. Enik, GGZ Altrecht, De Tussenvoorziening, Politie Midden Nederland, Woningcorporatie Woonin) op zoek naar antwoorden op vragen rondom onbegrepen gedrag.
De missie van SOMO is om de herstelkracht van mensen die minder goed begrepen worden in onze samenleving te versterken en de steunkracht vanuit én in hun omgeving te vergroten. We willen het volgende realiseren:
- Kennis verzamelen en kunde ontwikkelen rondom de aanpak van onbegrepen gedrag;
- Samenwerking tussen betrokken stakeholders aanjagen waardoor oplossingen integraal tot stand komen;
- Integratie van verzamelde kennis en ontwikkelde kundigheid in beleid, uitvoeringspraktijk en opleiding;
- Bijdragen aan sterker netwerk waarin formele en informele zorgverleners beter samenwerken om mensen met onbegrepen gedrag en hun naasten te ondersteunen;
- Bijdragen aan destigmatisering en bevorderen van herstel van mensen met onbegrepen gedrag.
Binnen de regionale kenniswerkplaats SOMO werken we aan drie deelprojecten.
- Deelproject 1: Ervaringen en ervaringsdeskundigen
In dit deelproject staat het leren en verbeteren vanuit ‘ervaringen’ centraal. Leren vindt plaats door de ontwikkeling van een netwerk van zogenaamde buddy’s voor mensen met onbegrepen gedrag. Dit netwerk bestaat uit mensen die zelf ervaring hebben met psychische kwetsbaarheid, sociale kwetsbaarheid en/of ontwrichting, en die van daaruit maatje willen zijn voor een ander. Binnen de kenniswerkplaats worden verhalen worden opgehaald van mensen met onbegrepen gedrag. Deze verhalen worden gebundeld in een verhalenbundel of (foto)tentoonstelling.
- Deelproject 2: Kennis en kunde
In dit deelproject richten we ons op het leren en verbeteren door het bij elkaar brengen van kennis en kunde. Naast deskresearch doen we dit ook via interviews en werkbezoeken om vragen, (kennis)behoeften en ‘good practices’ van samenwerkingspartners uit de regio op te halen. Daarnaast organiseren we co-reflectiebijeenkomsten om de samenwerking tussen stakeholders te versterken en de bewustwording van de complexiteit van de problematiek te bevorderen.
- Deelproject 3: De melder centraal
In dit deelproject ligt de focus bij de melder, in de hoedanigheid van ‘bezorgde burger/buur’ tot en met directe naaste van iemand met onbegrepen gedrag. We doen dit door:
- een enquête onder het burgerpanel, om zicht te krijgen op de denkbeelden en overwegingen van reële en potentiële melders;
- analyseren van de registratie van telefonische meldingen bij de politie en het meldpunt van GGDrU;
- een serie diepte-interviews met naasten/melders over hun melding.
Daarnaast bieden we concrete ondersteuning aan naasten die een melding hebben gedaan in de vorm van naastengroepen of naastencoaching.
Onbegrepen gedrag bij dementie
Mensen met dementie wonen steeds langer thuis. Zij hebben problemen met hun geheugen. Soms gedragen ze zich ook op een manier die anderen niet begrijpen: zoals heel boos worden of mensen niet meer vertrouwen. Dit onbegrepen gedrag is moeilijk voor de mensen met dementie zelf. Ook hun familie, vrienden of buren vinden het vaak lastig. Ook de politie en de GGD krijgen meldingen van mensen met dementie die verward zijn. Dit alles maakt dat onbegrepen gedrag vaak uiteindelijk (mede) aanleiding is voor een verhuizing naar een verpleeghuis. Daarom is het belangrijk om onbegrepen gedrag te voorkomen en er goed mee om te gaan. Het Trimbos-instituut onderzoekt daarom met een aantal samenwerkingspartners of het mogelijk is ervoor te zorgen dat onbegrepen gedrag minder vaak voorkomt bij mensen met dementie. Dat doen we door het invoeren van persoonsgericht werken. Deze manier van werken richt zich op wat iemand nodig heeft en wie die persoon is.
Zie ook: training Onbegrepen gedrag bij dementie in de thuissituatie
