“Goede zorg leveren is niet afhankelijk van een gebouw”
Carlos Croes is klinisch psycholoog en sinds 2020 manager van GGz Online. Met ruim 70 professionals biedt deze digitale poli van GGz Centraal patiënten met ernstige psychische aandoeningen (EPA) kortdurende, hoog-intensieve behandelingen. Hoe? Volledig online, via beeldbellen en met inzet van e-health.
Wat is het idee achter GGz Online?
Carlos Croes: “We willen 100 procent online efficiënte en effectieve zorg bieden. Als poli hebben we de afgelopen vijf jaar laten zien dat dat kan. Onze patiënten ontvangen hoog-intensieve zorg binnen een vooraf afgesproken, korte periode. Via het e-healthportaal Karify van GGz Centraal hebben zij wekelijks meerdere contactmomenten met verschillende behandelaren. Bij GGz Online hebben we een behoorlijk complexe doelgroep in zorg, onder wie psychotische en suïcidale patiënten. We zijn goed in het bieden van hoogwaardige zorg.”
Warme relatie
“Er is steeds meer bewijs dat het effect van online zorg minimaal gelijk is aan face-to-face behandelen. Ik geloof er inmiddels heilig in dat je online net zo’n warme behandelrelatie kunt opbouwen als in een fysieke behandelkamer. Onze patiënten zeggen dat ze via het beeldscherm echte betrokkenheid ervaren. Belangrijk is dat je als behandelaar alles benoemt wat je opvalt. Zo voelt de patiënt zich gezien.”
24/7 toegankelijke crisisinterventie
“We hebben vergevorderde plannen voor een aanvullend online behandelconcept, namelijk Intensive Online Treatment (IOT). Dit is een hoog-intensieve behandeling bij subacute crisissen. Hiermee bieden we patiënten 24/7 flexibele, preventieve crisisinterventie én nazorg. Dit geeft patiënten nabijheid van behandelaren op de momenten dat het nodig is. Van een crisis werd altijd gedacht dat je die alleen face-to-face kunt behandelen. Met IOT willen we laten zien dat online behandelen ook in crisissituaties voldoet.”
Waarom loop jij persoonlijk warm voor digitale zorg?
“Onder andere vanwege de efficiëntie. Patiënten moeten soms twee, drie bussen nemen om bij een instelling te komen. Online hebben ze geen reistijd en geen reiskosten. Als behandelaar benut je je kostbare behandeltijd optimaal: één klik en je bent er. De grootste meerwaarde vind ik de flexibiliteit van werken. Ik kan mijn werk indelen zoals ik wil, sta niet meer in de file en zie mijn kinderen vaker. Ook word ik minder vaak gestoord door steeds terugkerend formeel en informeel overleg. Daardoor ervaar ik meer plezier én meer impact in mijn werk.”
Hoe krijg je je collega-zorgverleners hierin mee?
“Online werken biedt grote kansen voor een betere werk-privébalans. Je bent vrij om zelf te plannen hoe je je zorg levert. Steeds vaker melden zich mensen bij ons aan die een tijdlang naar het buitenland willen of willen emigreren. Zelf woon ik op Aruba; online kan ik gewoon mijn werk doen. Als zorgverlener moet je zelf wel iets meer initiatief nemen voor collegiaal contact. Bij ons gebruiken collega’s veelvuldig zakelijke chatprogramma’s en WhatsApp om de verbinding met elkaar te houden.”
Efficiënter interveniëren
“Sommige behandelaren vinden dat de dynamiek van het live contact tussen hen en de cliënt essentieel is om goede zorg te verlenen. Persoonlijk ervaar ik online dezelfde ‘spanning’, maar nét iets minder. Die minimale afstand helpt mij om nog efficiënter te interveniëren dan live, ook als iemand heel persoonlijk wordt. Ik zou iedereen aanraden om het een serieuze kans te geven.”
Wat heb je van de organisatie om je heen nodig?
“Digitaal werken staat of valt met de manier waarop een organisatie zich opstelt. Het vraagt om meer dan alleen een visie. Iets opleggen werkt niet; mensen moeten de meerwaarde ervan zien. Ga als bestuurder het gesprek aan met je behandelaren: waar ligt hun behoefte en hoe kan digitale zorg daarin voorzien? Bied vervolgens ruimte en tijd om online behandelen verder te ontwikkelen en te verfijnen.”
Wat wil je behandelaren en innovatiemanagers meegeven?
“Goede zorg leveren is niet afhankelijk van een gebouw. Face-to-face zorg kan soms nodig zijn, maar digitaal is óók een volwaardig antwoord. Denk out of the box. Dat vraagt durf, doorzettingsvermogen en een cultuurverandering.
Ik ervaar online werken als een enorme verrijking en word erg enthousiast van de vele mogelijkheden. Waarom zou je gezamenlijk online geen medische zorg, verslavingszorg of zorg binnen het sociaal domein bieden? Ik zie toekomst in één grote digitale zorgmarkt met een minimale wachttijd en maximale effectiviteit en efficiëntie. Als we ons als behandelaren hiervoor openstellen, doen we ons werk met nog meer plezier!”
Digitale transformatie ggz
Slimme inzet van hybride zorg kan bijdragen aan toegankelijkheid en toekomstbestendigheid van zorg. Toch blijft de inzet van digitale zorg in de ggz in de praktijk nog beperkt. Naast technische en organisatorische uitdagingen, geven ggz-aanbieders aan dat het veranderen van de werkwijze van zorgverleners de grootste uitdaging is: hoe ga je als team écht anders werken? En hoe pas je hybride zorg toe op een manier die past bij jouw organisatie en cliënten?
Om die omslag te maken, is het doorbraakproject 'Digitale transformatie ggz' gestart. Negen teams van ggz-instellingen zijn aan de slag gegaan met hun eigen doelen rondom hybride werken. Begeleid door het Trimbos-instituut leren zij hoe zij bestaande kennis en goede voorbeelden kunnen toepassen in de praktijk.
De lessen die zij leren, worden breed gedeeld binnen de sector. Zo versnellen we de digitale transformatie in de ggz – van kennis naar praktijk.
