Verkenning Veiligheid NL: inzichten in ontwikkeling en interventies bij alcoholvergiftiging onder jongeren
Onderzoekers van VeiligheidNL hebben in samenwerking met het Trimbos-instituut onderzoek gedaan naar factoren die de verschillende trends in alcoholvergiftigingen tussen jongens en meisjes (12-16 jaar) zouden kunnen verklaren. Daarnaast voerden ze een kwalitatieve verkenning uit naar mogelijke interventies om risicogedrag rond alcoholgebruik van jongeren te verminderen.
Het onderzoek bestond uit 4 fasen. In fase 1 is een analyse uitgevoerd op bestaande gegevens over alcoholgebruik onder 12-16-jarigen. In fase 2 zijn individuele video-interviews gehouden met 16 jongeren (14-17 jaar), gericht op factoren die een rol spelen bij hun alcoholgebruik. In fase 3 vond een sessie plaats met 11 experts (beleidsmakers, onderzoekers en praktijkwerkers) waarin de bevindingen uit fase 1 en 2 werden besproken en mogelijke interventies werden verkend. In fase 4 zijn opnieuw 16 video-interviews gehouden met een andere groep jongeren, gericht op de voorgestelde interventies.
Uit dit onderzoek blijkt dat het aandeel scholieren dat alcohol drinkt de afgelopen jaren is afgenomen. Jongens drinken gemiddeld meer glazen alcohol dan meisjes, maar meisjes zijn vaker dronken en doen vaker aan indrinken. Jongens kiezen vooral voor bier, terwijl meisjes vaker wijn of kant-en-klare mixdranken drinken. Er waren weinig verschillen tussen jongens en meisjes in de rol van ouders rondom alcoholgebruik.
Uit de gesprekken met 16 jongeren bleek dat bij overmatig alcoholgebruik factoren als ‘belang van vriendschap’, ‘groepsdruk en groepsdynamiek’ en ‘grenzen leren kennen door ervaring’ een rol spelen. Hierbij waren kleine verschillen tussen jongens en meisjes.
De expertsessie resulteerde in 5 kansrijke interventiemogelijkheden:
1) het stimuleren van alternatieven, zoals het vinden van (nieuwe) hobby’s;
2) het inzetten van influencers of andere rolmodellen om gezond gedrag te stimuleren en het gesprek over alcohol aan te gaan;
3) het leren herkennen van signalen bij jezelf en anderen;
4) ouders die tussentijds op feestjes nagaan hoe het met de jongeren gaat;
5) het voeren van campagnes gericht op jongeren;
Uit de gesprekken met jongeren over deze interventies bleek dat zij vooral potentie zien in het leren herkennen van signalen bij jezelf en anderen, bijvoorbeeld via lessen op school. Ze benadrukten het belang van een open gesprek over (overmatig) alcoholgebruik. Daarnaast adviseerden ze om verschillende interventies te combineren.
De onderzoekers concluderen dat de gesprekken met jongeren en experts verschillende aanknopingspunten bieden voor interventies om alcoholvergiftiging te voorkomen. Daarbij is het belangrijk dat deze interventies aansluiten bij de leefwereld van jongeren, zonder alcoholgebruik te normaliseren.
Meer lezen over dit onderwerp:
Dossiers Expertisecentrum Alcohol:
Gerelateerde berichten
Wat was de reden voor deze beleidsverandering, welke verandering onderging het beleid en wat waren de effecten? Deze vragen staan centraal in een nieuwe publicatie van het Expertisecentrum Alcohol van het Trimbos-instituut. Deze publicatie beschrijft vier perioden in het alcoholbeleid. Op basis van scholierenonderzoek wordt de impact van het beleid op het alcoholgebruik van jongeren […]
Lees meer
Bijvoorbeeld door reclame of de beschikbaarheid van alcohol te beperken. Zonder dit soort maatregelen vermindert alcoholschade niet en worden risicogroepen – zoals jongeren, zwangeren en mensen met verslavingsproblemen – onvoldoende beschermd. Dat heeft grote gevolgen voor de volksgezondheid, de kosten van de gezondheidszorg, verkeersveiligheid en uitval van personeel. “We weten wat werkt om alcoholschade te […]
Lees meer
