Maatschappelijke opvang: feiten en cijfers

Hoeveel mensen maken er gebruik van maatschappelijke opvang? Hoeveel dakloze en thuisloze mensen zijn er in Nederland? Daarover zijn geen duidelijke cijfers. Cijfers over het aantal daklozen in Nederland lopen uiteen van 25.000 tot 60.000, afhankelijk van de definitie.

Waarom zijn er geen betrouwbare cijfers over de grootte van de maatschappelijke opvang? Er is geen eenduidige definitie van maatschappelijke opvang. Ook de manier van tellen maakt verschil. Drie verschillende onderzoeken komen met drie verschillende uitkomsten:

Bron 2012 Wat geteld Hoe geteld
CBS 27.300 Feitelijk dakloos (18-65 jaar) Daklozenuitkeringen, postadressen MO, LADIS
Gemeenten (G43) 23.400 Zwerfjongeren, feitelijk dakloos, residentieel dakloos

Verschilt per gemeente:

  • schatting/ registraties/ telling
  • peildatum/ jaarbasis
  • centrum/ regio
  • voorziening/ melding/ traject
Federatie Opvang 57.800 Cliënten MO

Unieke cliënten (inclusief begeleid wonen en dagopvang)

Hoe snel groeit de maatschappelijke opvang?

Een deel van de mensen die uit huis gezet wordt, wordt dakloos. Vandaar dat veel gemeenten inzetten op het voorkomen van huisuitzettingen bij woningcorporaties. In 2014 vonden 5.900 woninguitzettingen plaats door woningcorporaties, zo blijkt uit onderzoek van Aedes. Dat was 15 procent minder dan in 2013.

Toename of afname?

De meeste door ons geraadpleegde experts uit wetenschap, gemeenten en opvanginstellingen houden het erop. dat het aantal dakloze mensen de laatste tijd toeneemt. Cijfers hierover zijn niet eenduidig. Ook zien we dat de profielen van dakloze mensen steeds diverser worden: 

  • Mannen met verslaving en/of psychische problemen (traditioneel een grote groep);
  • gezinnen met kinderen;
  • mensen die dakloos werden als gevolg van de economische crisis;
  • mensen met lichte verstandelijke beperkingen;
  • buitenlanders, zowel EU-bewoners als vluchtelingen zonder geldige verblijfsstatus.

Veel experts en betrokkenen vrezen dat het aantal dakloze 'verwarde personen' toeneemt. De afbouw van de intramurale GGZ en de beperking van de toegang tot de WLZ zouden hiervoor verantwoordelijk zijn. Gemeenten, opvanginstellingen en partners werken eraan om het hulpaanbod te laten aansluiten op de hulpvraag van burgers in kwetsbare posities.

Wat kunnen wij voor u betekenen?

Voor kennis over dak- en thuisloze mensen, beleidsevaluatie en adviezen bent u bij het Trimbos-instituut aan het juiste adres. Neem contact met ons op voor meer informatie.

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.