Geestelijke gezondheid Nederlandse jeugd

Het gaat goed met de Nederlandse jeugd. Maar we weten nog te weinig over de groep jongeren waar het psychisch minder goed mee gaat. Het Trimbos-instituut doet onderzoek naar de geestelijke gezondheid van jongeren en helpt mee het welbevinden van jongeren te vergroten.

Geestelijke gezondheid jongeren: wat we doen

De adolescentie is een periode van mogelijkheden, maar ook een van kwetsbaarheid en risico's. Een belangrijke periode dus om in te investeren en om veel over te weten.

Dat zegt Marloes Kleinjan, hoogleraar Youth Mental Health Promotion aan de Universiteit Utrecht en Programmahoofd Epidemiologie bij het Trimbos-instituut.

Het Trimbos-instituut geeft inzicht in de geestelijke gezondheid van de Nederlandse jeugd, doet onderzoek en biedt praktische tools om het welzijn van jongeren te vergoten.

Contactpersoon

Marloes  Kleinjan

Marloes Kleinjan

Neem contact op
+31 (0)30 - 2971(194)

Feiten & Cijfers

HBSC: Gezondheid en welzijn van jongeren

Dit rapport bevat cijfers, feiten en trends over hoe gelukkig Nederlandse jongeren (11-16 jaar) zijn. Hoeveel van hen roken en drinken. Hoeveel tijd ze aan social media besteden en wanneer ze seksueel actief worden.

Belangrijkste uitkomsten

Factsheet: Mentale weerbaarheid op school

Jongeren brengen veel tijd op school door. Maakt dat het een goede plek voor het aanbieden van interventies gericht op mentale weerbaarheid en mentaal welbevinden? Deze factsheet zet de feiten op een rij.

Download gratis

Onderzoek

‘We weten niet genoeg over de zorgen van de jeugd’

Dankzij HBSC weten we al heel veel over de Nederlandse jeugd. Maar van de jongeren waar het niet goed mee gaat, weten we veel te weinig, ziet hoogleraar Youth Mental Health Promotion Marloes Kleinjan.

Wat we niet weten

Waarom werkt Cognitieve Gedragstherapie?

Het Trimbos-instituut is onderdeel van het Consortium Angst en Depressie bij Jongeren. Samen met andere partijen onderzoeken we welke elementen depressie-interventies effectief maken, zoals bij cognitieve gedragstherapie (CGT).

Onderzoek naar CGT 

Tools & Trainingen

Toolkit signaleren  problemen op school

Deze toolkit van Welbevinden op School (onderdeel van De Gezonde School) helpt docenten in het (primair) onderwijs sociaal emotionele problemen tijdig te signaleren.

Bekijk de toolkit

Training: Signaleren van depressieve klachten bij kinderen en jongeren

Hoe kunt u depressieve klachten signaleren? Wat kunt u voor sombere kinderen en jongeren doen en wanneer verwijst u door? Welke mogelijkheden van (preventieve) hulp zijn er? En hoe zit het met rouw- en verliesverwerking? Tijdens deze train de trainer krijgt u een antwoord op deze vragen.

Meer info en aanmelden

Onderzoek: Wat we wel en niet weten over onze jeugd

Wat we dankzij HBSC wél weten

HBSC is een representatief onderzoek naar de gezondheid en het welzijn van de schoolgaande jeugd van 11 tot en met 16 jaar. Onderwerpen zijn onder andere middelengebruik, seksualiteit en welbevinden. Het onderzoek wordt elke vier jaar herhaald in 48 landen. 

Nederlandse basisscholieren beoordelen hun leven gemiddeld met een 8,3. Middelbare scholieren met een 7,6. Daarmee zijn Nederlandse jongeren de gelukkigste van Europa. Ze zijn overwegend positief over hun relatie met hun ouders, vrienden en klasgenoten.

Tegelijkertijd laat HBSC zien dat 1 op de 5 jongeren last heeft van emotionele problemen. De helft van de Nederlandse jeugd ervaart psychosomatische klachten, zoals slaapproblemen, hoofdpijn en zenuwachtigheid. Het gaat op een aantal vlakken dus niet goed met Nederlandse jongeren.

Bekijk het HBSC-onderzoek

Feiten en cijfers over middelengebruik scholieren

Wat we ondanks HBSC nog niet weten

HBSC geeft een goed beeld van de jeugd; ook kwetsbare jongeren nemen deel. Wat het HBSC-onderzoek niet vertelt is hoe kwetsbaar deze groep precies is. En welke psychische klachten en stoornissen precies spelen binnen deze groep. HBSC is een momentopname die elke vier jaar plaatsvindt, met steeds andere deelnemers. We volgen ondervraagde jongeren niet, zoals dat bij volwassenen met NEMISIS-2 wél gebeurt. 

Onbeantwoorde vragen zijn bijvoorbeeld:

  • Hoeveel jongeren hebben op dit moment een depressie, angststoornis, ADHD, OCD of gedragsstoornis? 
  • Hoe lang duurt een depressie bij jongeren? 
  • Welke jongeren lopen het meeste risico op psychische  aandoeningen? 

Het antwoord vinden op deze vragen draagt in belangrijke mate bij aan het ontwikkelen van een effectief geestelijk gezondheid- en preventiebeleid.

Over de verborgen zorgen van de jeugd

‘We moeten dieper graven’

Hoe dichten we de gaten in onze kennis over kwetsbare jongeren en de psychische problemen waar ze mee kampen? Afdelingshoofd Epidemilogie bij het Trimbos-instuut Marloes Kleinjan beantwoordt vragen over haar oratie 'De onderste steen boven: over de verborgen zorgen van de jeugd.'

Lees het interview

Oratie Marloes Kleinjan

In haar inaugurele rede van 1 oktober 2018 zegt hoogleraar Marloes Kleinjan dat ze zich gaat inzetten om meer te weten te komen over jongeren met psychische problemen. Door deze groep en de werking van bestaande preventieprogramma's (beter) in kaart te brengen, kunnen we preventie zo optimaal mogelijk inrichten, betoogt ze. 

Lees de oratie (pdf)

Beluister Marloes Kleinjan over haar oratie op NPO Radio 1.

Luister nu

Onderzoek: Wat maakt depressie-interventies effectief?

Waarom werkt Cognitieve Gedragstherapie?

Depressieve jongeren blijken vaak baat te hebben bij Cognitieve Gedragstherapie. Maar waarom werkt het? Door daar onderzoek naar te doen, kunnen hulpverleners doelgerichter en efficiënter werken. Dit onderzoek is onderdeel van het consortium Angst en Depressie bij Jongeren.

Opzet van het onderzoek

Consortium Angst en Depressie bij Jongeren

“We willen allemaal dat medewerkers in de GGZ, op scholen en bij de gemeenten uiteindelijk straks de beste aanpak van een bepaald probleem kiezen”, zegt projectleider Ireen de Graaf van het Consortium Angst en Depressie bij Jongeren. Het consortium gaat daarom op zoek naar de elementen uit interventies die de beste resultaten opleveren.

Meer over het consortium

Toolkit: Sociale problemen signaleren op school

Signaleren en hulp inschakelen

Als leerlingen blijven rondlopen met nare gevoelens, kan dat leiden tot psychosociale problemen. Als school speelt u een sleutelrol om dat te voorkomen:

Handleiding Signaleren

Lees wat u kunt doen als een kind een laag zelfbeeld heeft, niet meekomt met de groep of moeite heeft zichzelf te beheersen. Wanneer is dit problematisch en wanneer hoort dit bij de emotionele ontwikkeling? Hoe kunt u vroegtijdig signaleren of kinderen sociaal-emotionele problemen ontwikkelen?

Download gratis

Blog: Mo in de knel

Jeroen Lammers was laatst op bezoek bij een basisschool in een achterstandswijk. “Een krachtwijk zoals dat nu heet.” De zorgcoördinator gaat bijna met pensioen. Met de helft van de leerlingen is wel iets. Van adhd tot een leerachterstand. De zorgcoördinator vertelt het verhaal van Mo. Altijd een vrolijk meisje dat steeds stiller wordt.

Wat is er met Mo?

Vragen? Die beantwoorden we graag!

HBSC: welzijn Nederlandse jongeren

Contactpersoon

Saskia van Dorsselaer

Saskia van Dorsselaer

Neem contact op
+31 (0)30 - 2971(110)

Onderzoek Cognitieve Gedragstherapie

Contactpersoon

Marieke van den Heuvel

Marieke van den Heuvel

Neem contact op
+31 (0)30 - 2959(337)

De Gezonde School en Genotmiddelen

Contactpersoon

Jeroen  Lammers

Jeroen Lammers

Neem contact op
+31 (0)30 - 2959(309)