Wat roken we over vijf jaar

Onderstaande column van Dr. Reinskje Talhout, scheikundige, filosoof en projectcoördinator/senior onderzoeker drugs en tabak bij het RIVM, is geschreven op verzoek van het NET - Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging van het Trimbos-instituut en is gepubliceerd in de zesde NET-nieuwsbrief van 5 november 2013.

De nieuwe EU Tabaksproductrichtlijn

De Europese Tabaksproductrichtlijn uit 2001, die productie, presentatie en verkoop van tabaksproducten regelt, is na ruim tien jaar dringend aan herziening toe. De laatste jaren zijn er veel nieuwe tabaks- en tabaksachtige producten op de markt gekomen, zoals e-sigaretten. Bovendien heeft de wetenschap veel nieuwe inzichten gebracht en zijn er volop ontwikkelingen binnen het WHO Kaderverdrag inzake Tabaksontmoediging (FCTC). De Europese Commissie heeft een voorstel ingediend voor de nieuwe richtlijn, waar de Europese Raad en het Europese Parlement op hebben gereageerd. Momenteel onderhandelen deze partijen over de uiteindelijke tekst en er is goede hoop dat ze nog dit jaar tot een akkoord komen.

Ontmoedigen van jongeren om te beginnen met roken is een belangrijk doel van het voorstel. Zo zouden er geen producten meer verkocht mogen worden die niet vooral naar tabak smaken, maar ook naar een toegevoegde smaakstof, zoals vanille. Filtercapsules met smaakstoffen, zoals menthol, die een ‘smaakexplosie’ veroorzaken, vallen daar eveneens onder. Ook ‘kiddypacks’, met minder dan 20 sigaretten, worden verboden. Al deze producten maken namelijk roken voor jongeren extra aantrekkelijk. Het Parlement wil ook imitatieproducten zoals shisha-pennen verbieden, omdat die door jonge consumenten worden gebruikt en mogelijk aanzetten tot roken.

Naast het verbod op kenmerkende smaken mag een toevoeging een product ook niet extra verslavend of giftig maken. Maar wat is dan de ‘gouden standaard’?

Goede informatieverstrekking aan rokers is een ander speerpunt. Op sigarettenpakjes staat in de toekomst, naast een tekstwaarschuwing, ook een foto, die op een afschrikwekkende wijze de gevolgen van roken toont.

De toekomstige wetgeving voor e-sigaretten blijft spannend. Verhandeling als geneesmiddel is het voorstel van Commissie en Raad. Het Parlement pleit echter voor vrije verkrijgbaarheid als consumentenproduct, omdat e-sigaretten kunnen helpen bij stoppen met roken en dus net zo goed beschikbaar moeten zijn als tabaksproducten.

De nieuwe richtlijn kan binnen drie tot vijf jaar ingevoerd worden in Nederland. Hopelijk kunnen we dan weer tien jaar vooruit!

Dr. Reinskje Talhout
Scheikundige, filosoof en projectcoördinator/senior onderzoeker drugs en tabak bij het RIVM.