Roken van slechte gewoonte tot verslaving

Onderstaande column van Trudi Tromp is geschreven op verzoek van het NET - Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging van het Trimbos-instituut en is gepubliceerd in nummer 3 van de Nieuwsbrief Tabaksontmoediging op 22 april 2014.

In 2000 solliciteerde ik op een baan in de verslavingszorg. Na 25 jaar als huisarts gewerkt te hebben werd het werken in een achterstandswijk in Amsterdam mij te zwaar. Aanvankelijk was het een vlucht uit de huisartsenzorg maar is achteraf bezien een wijs besluit geweest.

Op voorstel van het management leidde ik een project “stoppen met roken voor werknemers” onder het mom laten we maar eerst eens bij ons zelf beginnen. Dit project heeft mijn interesse in de nicotineverslaving gewekt. Wat een lastige verslaving en in die tijd meer gezien als een slechte gewoonte. Van vergoeding voor behandeling was geen sprake. Om erkenning voor deze verslaving te krijgen heb ik mevrouw Borst, toen minister van Volksgezondheid een brief geschreven, vergezeld van een persbericht, dat Jellinek nicotineverslaving wilde behandelen. Dat heeft veel media aandacht gekregen en werd ik uitgenodigd bij een hoorzitting in het kader van de Tabaksnota.

Mijn pleidooi was en is dat ernstige nicotineafhankelijkheid, d.w.z. mensen die twee of meer pakjes (soms vijf) sigaretten roken of mensen met ernstige psychiatrische- en/of somatische co-morbiditeit waarbij stoppen met roken in de 1ste lijn niet lukt, verwezen zouden moeten worden naar de verslavingszorg.

Sinds 2003 behandelen we bij de Jellinek mensen die zich aanmelden om te stoppen met roken maar ook mensen die voor een andere verslaving in behandeling komen enthousiasmeren we om te stoppen met roken omdat uit onderzoek blijkt dat dit ook gunstig is voor het succes van die andere verslaving. De behandeling van deze verslaving aan roken levert me enorm veel werkplezier op. Geen cliënt is hetzelfde. Uitspraken als: “... de katten komen weer op schoot! “ of “… zelfs de poezen hoesten nu minder” en weer een ander “ik loop mee en zeg: ik neem trekje van pleister”, doen me beseffen hoe uniek iedereen zijn ontwenning beleeft.

De afgelopen jaren zet ik mij in voor de vergoeding van stoppen met roken behandelingen. Ik heb deelgenomen aan het Partnership Stop met roken, meegewerkt aan de CBO Richtlijn behandeling Tabaksverslaving en het Kwaliteitsregister.

Terugkijkend is er toch al veel veranderd. Jaren geleden waren huisartsen nauwelijks geïnteresseerd in het onderwerp. Nu trekken mijn nascholingen veel huisartsen, praktijkondersteuners en longverpleegkundigen. En voorlopig hebben we vergoeding van de behandelingen, hoewel nog zeer omslachtig en afhankelijk van de zorgverzekeraar.