Roken en psychische aandoeningen doorbreek de link

Onderstaande column van Regina van der Meer is geschreven op verzoek van het NET - Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging van het Trimbos-instituut en is gepubliceerd in de vijfde NET-nieuwsbrief van 24 september 2013.

“Breaking the link” is de uitdagende titel van het wetenschappelijke artikel waarin de Amerikaanse onderzoekster Judith Prochaska de belangrijkste mythes weerlegt die de relatie in stand houden tussen roken en psychische aandoeningen. Eén van de mythes is dat rokers met psychische aandoeningen niet zouden kunnen stoppen.

Er is nog betrekkelijk weinig onderzoek gedaan naar de effectiviteit van stoppen-met-roken interventies voor deze groep. Van de bestaande onderzoeken zijn de meeste uitgevoerd bij rokers met schizofrenie of depressie. De resultaten van onze onlangs gepubliceerde Cochrane review tonen aan dat stoppen-met-roken interventies met specifieke psychosociale aandacht voor het omgaan met depressieve symptomen echt kunnen helpen om rokers met een huidige depressie of depressieverleden langdurig te laten stoppen.

In Nederland komt in de GGZ steeds meer aandacht voor het doorbreken van de link tussen roken en psychische aandoeningen. Zo is er het innovatieve project “Naar een rookvrije GGZ” waarbij medewerkers van GGZ instellingen getraind worden om intensieve stoppen-met-roken groepsinterventies te kunnen bieden aan cliënten en medewerkers van hun instelling.

Het is goed dat er in Nederland langzaam meer oog komt voor beleidsmaatregelen om tabaksontmoediging op populatieniveau te bevorderen. Daarnaast moet er echter wel oog blijven voor subpopulaties van rokers, zoals rokers met een psychische aandoening. Er zijn goede resultaten te behalen voor deze groep. Meer onderzoek is nodig om te bepalen wat evidence based stoppen-met-roken interventies zijn voor rokers met een psychische aandoening en hoe deze geïmplementeerd kunnen worden in de huidige GGZ.

Regina van der Meer
Gezondheidswetenschapper, epidemioloog, verpleegkundige en externe promovendus STIVORO
en Universiteit van Amsterdam

Van der Meer RM, Willemsen MC, Smit F, Cuijpers P. Smoking cessation interventions for smokers with current or past depression. Cochrane Database of Systematic Reviews 2013, Issue 8.