KOPP/KOV: hoe kunt u samenwerken?

Zowel de gemeente als de zorgverzekeraar heeft een rol en taak op gebied van KOPP/KOV (voorheen KOPP/KVO). Hoewel de gemeente de grootste rol heeft is samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars essentieel om een sluitend aanbod van preventie, zorg en ondersteuning voor KOPP/KOV-kinderen te organiseren.

Samenwerking gemeente en zorgverzekeraar

Het is van belang de behoeftes van het KOPP/KOV-kind centraal te stellen en de KOPP/KOV-doelgroep, met daarbinnen de subgroepen en de hulproutes, goed in kaart te brengen. Nagegaan kan worden of er lacunes of onduidelijkheden zitten in de financiering van aanbod. Van belang is gezamenlijk afspraken te maken hoe de hulp voor deze (omvangrijke) risicogroep te organiseren en drempels naar hulp en ondersteuning voor het KOPP/KOV-kind weg te nemen.

Samenwerking domeinen

Samenwerking binnen en tussen domeinen is essentieel. Een combinatie van interventies vanuit diverse domeinen (zorg, welzijn, sport, onderwijs) heeft de meeste impact. Denk aan de school die KOPP/KOV-problematiek kan herkennen en het kind kan steunen of een laagdrempelige toegang tot sportvoorzieningen of kinderopvang zodat het kind regelmatig uit de belastende thuissituatie kan zijn. De gemeente heeft de mogelijkheid om hierin te investeren. Maar ook voor de zorgverzekeraar kan het renderen om tot een integrale preventieve aanpak voor jeugdige en volwassen KOPP/KOV-kinderen te komen in samenwerking met de gemeente. 

Krachten bundelen

In de praktijk kan samenwerking tussen domeinen en tussen gemeenten en zorgverzekeraars lastig zijn. Onderzoek van het Rijksinstituut Volksgezondheid en Milieu (RIVM) laat zien dat dit niet heeft te maken met de verdeling van verantwoordelijkheden in het stelsel of met de financiering. Casusbeschrijvingen uit binnen- en buitenland laten zien dat wanneer partijen bereid zijn met elkaar ‘de diepte in te gaan’ en het eens worden over de verantwoordelijkheidsverdeling er veel mogelijk is. Ook wordt duidelijk dat hier gemotiveerde daadkrachtige doorzetters voor nodig zijn. Sinds december 2016 kunnen zorgverzekeraars samen met één of meerdere gemeenten een subsidie aanvragen bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor een preventiecoalitie voor risicogroepen. 

Gemeenten en zorgverzekeraars kunnen ieder afzonderlijk beleid maken rond KOPP/KOV, maar door de krachten te bundelen en gezamenlijk trekker te worden van het KOPP/KOV-beleid kunnen de impact en effectiviteit ervan worden vergroot. Samenwerking is raadzaam omdat het om een omvangrijke problematiek gaat die raakt aan verschillende wetten en de gevolgen groot zijn voor individu en maatschappij.

Tips voor samenwerken

TIP 1: Benoem KOPP/KOV als speerpunt in het beleid, neem de doelgroep expliciet op in het wet maatschappelijke ondersteuning (WMO)-, jeugd-, en onderwijsbeleid en het beleid vanuit de zorgverzekeringswet (Zvw).

TIP 2: Benoem de KOPP/KOV-doelgroep in het inkoopbeleid. Ga als zorgverzekeraar en gemeente gezamenlijk na of er geen subgroepen buiten de boot vallen.

TIP 3: Betrek de aangrenzende domeinen van de zorg (welzijn, sport, onderwijs) en de KOPP/KOV-groep zelf bij de beleidsvorming. Er zijn veel (jong)volwassen ervaringsdeskundigen die mee kunnen denken en kunnen inspireren.

TIP 4: Koppel resultaten aan elkaar terug.