Invloed van het nieuwe coronavirus op drugsgebruik

Drugs worden soms gebruikt om met negatieve emoties om te kunnen gaan. Tijdens deze coronacrisis krijgen veel mensen te maken met (extra) spanningen en negatieve emoties. Daarmee is niet automatisch gezegd dat het gebruik of het aantal gebruikers toeneemt.

Risico op verslaving door coronavirus

Het aantal wetenschappelijke publicaties over COVID-19 stijgt snel en is voornamelijk afkomstig uit China. Tot medio april is echter geen specifiek wetenschappelijk onderzoek verricht naar de relatie tussen het nieuwe coronavirus en veranderingen in drugsgebruik.

Dit komt mogelijk omdat de crisis relatief jong is en eventuele gevolgen hiervan pas later zichtbaar en onderzocht worden én omdat het wetenschappelijke onderzoek in China, met uitzondering van tabak, minder gericht is op het onderzoeken van de relatie tussen het nieuwe coronavirus en drugs- en alcoholgebruik.

Van voorgaande viruscrises met het SARS-virus en de Mexicaanse griep (H1N1) weten we dat het risico op alcoholverslaving en alcoholgebruik vooral toeneemt bij personen die veel stress (hebben) ervaren, zoals ziekenhuispersoneel. Op basis van kennis over voorspellende factoren voor middelengebruik enerzijds en de kennis over de negatieve effecten van COVID-19 op mentale gezondheid anderzijds, zou dit ook voor deze crisis kunnen gelden. Zo is bekend dat dit virus een enorme negatieve impact heeft op de mentale gezondheid van mensen en gezondheidszorgpersoneel in het bijzonder.

Aanleiding voor (meer) middelengebruik

Klachten die mensen door het nieuwe coronavirus en de genomen maatregelen ervaren zijn angst, depressieve gevoelens en posttraumatische stress symptomen (ptss). Angst en stress zijn belangrijke en veelvuldig onderzochte determinanten voor middelengebruik. Middelen worden door grote groepen mensen vaak en veel gebruikt om met negatieve emoties om te kunnen gaan (coping). Uit onderzoek onder Nederlanders die regelmatig cannabis gebruiken, blijkt bijvoorbeeld dat degenen die blowen om met hun problemen om te gaan, een verhoogd risico hebben op cannabisverslaving.

Ongezond gebruik voorkomen

Omdat drugs- en ander middelengebruik ook zelf nadelige psychische effecten kan veroorzaken, is het zaak om te voorkomen dat mensen een ongezond gebruikspatroon ontwikkelen. Dit geldt in het bijzonder voor mensen die eerder verslaafd zijn geweest. Extra stressoren en negatief emotioneel welbevinden zijn voorspellers voor een terugval.

Onderzoek drugsgebruik en corona

Via onze drugsmonitors, netwerken met instellingen voor verslavingszorg en andere maatschappelijke organisaties blijven we signalen over veranderingen in drugsgebruik in kaart brengen. We gebruiken (polls op) sociale media en web-surveys om deze inzichten scherper te maken en aan te vullen.

Het Groot Uitgaansonderzoek 2020 en Corona

In Het Groot Uitgaansonderzoek 2020 is via een online survey het uitgaansgedrag en middelengebruik voor de derde keer in kaart gebracht. Naast vragen over de periode vóór de coronacrisis, is ook nagegaan hoe de respondenten hun middelengebruik (frequentie, hoeveelheid, soort middel, gebruikswijze) en sociale leven hebben aangepast na invoering van de corona maatregelen.

Uit de eerste resultaten(pdf) van de corona-vragenlijst blijkt dat voor de ene uitgaander de corona-lockdown een reden was om vaker alcohol of drugs te gebruiken of te experimenteren met nieuwe of andere middelen. De ander greep de gelegenheid juist aan om (even) niet of minder te gebruiken.  

Het volledige rapport van het Grote Uitgaansonderzoek 2020 verschijnt eind dit jaar.

Mini-cannabis & corona-survey

Zijn cannabisgebruikers sinds de aangekondigde maatregelen meer of minder gaan gebruiken? Zijn sommige cannabisproducten (zoals buitenlandse hasj) moeilijker verkrijgbaar? Passen gebruikers hun blowgedrag aan nu bekend is dat rokers heftigere klachten ontwikkelen door COVID-19 en een groter risico hebben op complicaties? Deze vragen zijn gesteld in een korte survey die in april via social media en andere kanalen is uitgezet. 

Bekijk de resultaten

Onderzoeksresultaten ontvangen?

Ontvang ongeveer 2 keer per maand de Trimbos Nieuwsflitsen met ons laatste nieuws over alcohol, roken, drugs en mentale gezondheid.

EMCDDA (European Monitoring Centre for Drug and Drug Addiction)
COVID-19 and people who use drugs

Als Reitox focal point heeft het Trimbos ook informatie aangeleverd bij het EMCDDA voor een Europese websurvey naar de impact van de coronacrisis. 

Literatuur
Buckner, J.D., Zvolensky, M.J., Crosby, R.D., Wonderlich, S.A., Ecker, A.H., & Richter, A. (2015). Antecedents and consequences of cannabis use among racially diverse cannabis users: An analysis from Ecological Momentary Assessment. Drug and Alcohol Dependence, 147, 20-25.

Brooks, S.K., Webster, R.K., Smith, L.E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., & Rubin, G.J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. Lancet, 395(10227), 912-920.

Lai, J., Ma, S, Wang, Y., Cai, Z., Hu, J. e.a. (2020). Factors Associated With Mental Health Outcomes Among Health Care Workers Exposed to Coronavirus Disease 2019. JAMA Network Open, 3(3):e203976, doi: 10.1001/jamanetworkopen.2020.3976.
Lau, J.T., Yang, X., Pang, E., Tsui, H.Y, Wong, E., & Wing, Y.K. (2005). SARS-related Perceptions in Hong Kong. Emerging Infectious Diseases, 11(3), 417-424.

Maunder, R.G., Lancee, W.J., Balderson, K.E., Bennett, J.P., Borgundvaa, B. e.a. (2006). Long-term psychological and occupational effects of providing hospital healthcare during SARS outbreak. Emerging Infectious Diseases, 12(12), 1924-1932.

Rogers, A.H., Kauffman, B.Y., Bakhshaie, J., McHugh, R.K., Ditre, J.W., & Zvolensky, M.J. (2019). Anxiety sensitivity and opioid misuse among opioid-using adults with chronic pain. American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 45(5), 470-478.

Sinha, R. (2001). How does stress increase risk of drug abuse and relapse. Psychopharmacology (Berl.), 158(4), 343-359.

Stewart, S.H., Karp, J., Pihl, R.O., & Peterson, R.A. (1997). Anxiety sensitivity and self-reported reasons for drug use. Journal of Substance Abuse, 9, 223-240.

Turner, S., Mota, N., Bolton, J., & Sareen, J. (2018). Self-medication with alcohol or drugs for mood and anxiety disorders: a narrative review of the epidemiological literature. Depression and Anxiety, 35(9), 851-860.

Van der Pol, P., Liebregts, N., de Graaf, R., Korf, D.J., van den Brink, W., & van Laar, M. (2013). Prediction the transition from frequent cannabis use to cannabis dependence: a three-year prospective study. Drug and Alcohol Dependence, 113(2), 352-9.

Vorspan, F., Mehtelli, W., Dupuy, G., Bloch, V., & Lépine, J.P. (2015). Anxiety and substance use disorders: co-occurrence and clinical issues. Current Psychiatry Reports, 4. doi: 10.1007/s11920-014-0544-y.

Wu, P., Liu, X., Fang, Y., Fan, B., Fuller, C.J., Guan, Z., Yao, Z., Kong, J., Lu, J., & Litvak. I.J. (2008). Alcohol abuse/dependence symptoms among hospital employees exposed to a SARS outbreak. Alcohol Alcohol, 43(6), 706-12.