Connect: 'Ask' toepassen

2.1 Hoe gaat u het gesprek aan? Toestemming vragen

Voordat u naar de rookstatus vraagt, is het belangrijk om te beginnen met een toestemmingsvraag. Door eerst toestemming te vragen, voelt een patiënt zich gerespecteerd. Vaak ontstaat er dan ook een open houding bij patiënten.

Bijvoorbeeld:

“Ik wil het graag met u over roken hebben, vindt u dat goed?”
“Mag ik u iets vragen?” (Indien ja) “Rookt u?”
Als de patiënt het er niet over wil hebben, dan respecteert u dat. Eventueel vraagt of u het er een andere keer over mag hebben. De volgende keer vraagt u het op dezelfde, respectvolle manier.

Extra tip: U kunt met uw collega’s in de praktijk afspreken om van iedere patiënt de rookstatus achterhalen. In dat geval kunt u het onderwerp op de volgende manier aansnijden: “Wij willen graag van al onze patiënten de rookstatus vastleggen. Indien u rookt, hoeven we het er nu niet over te hebben, maar als u een keer wilt stoppen, kunnen wij u erbij helpen.”

2.2 In welke situaties past u ‘Ask’ toe?

Huisartsenpraktijk

Pas bij voorkeur bij alle patiënten die het spreekuur bezoeken ‘Ask’ toe.

Op spreekuur past u altijd ‘Ask’ toe bij:

  • Patiënten met aan roken gerelateerde klachten (zoals hoesten, astma, dyspneu, rhinitis, diabetes mellitus type 2, keel/buikpijn, vaak vallen, veneuze beenulcera)
  • Patiënten met een aan roken gerelateerde diagnose zoals een hartinfarct, COPD, maligniteit
  • Preoperatieve patiënten
  • Zwangerschap van patiënt/partner van patiënt, of wens om zwanger te worden
  • Ouders van kinderen met astma of recidiverende infecties van de bovenste luchtwegen
  • Vrouwen die orale anticonceptie gebruiken of overwegen dit te gebruiken
  • Jaarlijks bij iedere roker
  • Overweeg ook om ‘Ask’ te koppelen aan een voor de huisartsenpraktijk geschikt moment (bijvoorbeeld de registratie van een nieuwe patiënt, bij de griepprik of een uitstrijkje) en voorrang te geven aan patiënten bij wie veel gezondheidswinst te behalen valt, zoals bij jongeren en lage SES patiënten.

Apotheek

Als apotheker kunt u bij de eerste uitgifte van een oraal anticonceptivum en andere relevante medicatie, zoals bij astma en COPD, vragen naar het rookgedrag en uitleg geven over de invloed van roken op de medicatie en de aandoening. Bij het afleveren van een combinatiepil vraagt u altijd naar het rookgedrag, aangezien deze middelen geen eerste keus zijn bij rokende vrouwen. Bij vrouwen van 35 jaar en ouder is roken volgens de NHG-Standaard Anticonceptie (2020) een absolute contra-indicatie voor combinatiepreparaten.