Connect: 'Advise' toepassen

3.1 Waarom een (stop)advies?

De kans dat een patiënt uit zichzelf stopt met roken is zeer klein. Een stopadvies van een zorgverlener kan deze kans al verdubbelen.

U hoeft niet bang te zijn om de relatie met uw rokende patiënten te beschadigen. De meerderheid van de Nederlanders vindt een ongevraagd stopadvies van zorgverleners acceptabel.

3.2 Hoe geeft u een (stop)advies?

U geeft altijd een advies, ongeacht de motivatie van een patiënt. Geef een advies altijd op een respectvolle manier en wees empathisch naar uw patiënt toe. Vraag of de patiënt interesse heeft in gedragsmatige begeleiding.

“Het zou (gezien uw klachten) heel goed zijn als u stopt. Als u wilt stoppen, dan is de beste manier om dit te doen m.b.v. professionele begeleiding en e.v.t. medicatie. Heeft u interesse?” 

Beantwoord eventuele vragen die de patiënt heeft (of verwijs naar meer informatie op ikstopnu.nl of thuisarts.nl), en geef de patiënt eventueel extra tijd (maximaal een week) om een keuze te maken. Indien de patiënt extra tijd nodig heeft, spreekt u af om binnen een week weer contact te hebben.

Indien een patiënt twijfelt, laat u weten dat de patiënt altijd terug mag komen en/of welkom is bij de POH voor een vrijblijvende afspraak om de motivatie te verhogen. Zie ook onderdeel 5 van deze e-toolkit.

“Ik zou u graag terugzien/ in contact brengen met onze POH om er verder over te praten. Vindt u dat goed?”

Mocht een patiënt echt niet willen stoppen, laat het dan rusten. De kans is aanwezig dat de patiënt, mede door dit gesprek, van gedachten verandert. Laat weten dat de patiënt altijd terug mag komen als hij/zij wel wilt stoppen, en blijf er jaarlijks op terug komen door opnieuw te vragen naar de rookstatus. Wijs de patiënt eventueel op manieren om zelfstandig te stoppen, bijvoorbeeld met behulp van een stoppen-met-roken app of een online cursus (zoals www.destopsite.nl).

Extra tip voor apotheek: U kunt ook wijzen op begeleiding wanneer iemand om zelfhulpmedicatie voor stoppen met roken vraagt of een recept voor stoppen-met-roken medicatie inlevert. Deze persoon is duidelijke gemotiveerd om te stoppen met roken. Vraag of de persoon al begeleid wordt bij zijn/haar stoppoging. Zo niet, wijs hem/haar erop dat de medicatie alleen vergoed wordt wanneer er sprake is van begeleiding. Vraag of er interesse is om te stoppen met roken onder begeleiding; zo ja, verbind met een begeleider in de huisartsenpraktijk.

3.3 Rekening houden met lage SES patiënten

Lage SES patiënten hebben vaak meer moeite om te stoppen met roken. Dit kan te maken hebben met beperkte gezondheidsvaardigheden bij de patiënten zelf, maar ook achtergestelde leefomstandigheden spelen vaak een rol. Bij het geven van een stopadvies en het bespreken van de verschillende vormen van begeleiding is het van belang dat u de informatie afstemt op het niveau van uw patiënt. Controleer of de patiënt de informatie goed begrepen heeft. Pas bijvoorbeeld de terugvraagmethode toe:

“Ik ben benieuwd of ik het duidelijk uitgelegd heb. Kunt u mij vertellen wat ik net heb gezegd?"

Hier vindt u een aantal tools, ontwikkeld door Pharos, die u kunnen ondersteunen in gesprekken met lage SES patiënten:

Extra tip: Lage SES patiënten bevinden zich vaak in een omgeving waar anderen roken, wat het bemoeilijkt om te stoppen of om het stoppen vol te houden. Het is met name belangrijk dat partners van lage SES patiënten ook stoppen met roken (indien deze roken). Vraag daarom of een patiënt zijn of haar rokende partner een keer mee wil nemen naar het spreekuur.

Extra tip: Probeer rekening te houden met barrières waar lage SES patiënten mee worstelen zoals werkloosheid, eenzaamheid, en schulden. Schakel bijvoorbeeld de sociale wijkteam of POH-GGZ in.