‘Van IJslandse aanpak naar eilandse aanpak’

Dossier_IJsland Alcohol Drugs Roken & Tabak

donderdag 11 juli 2019

De eerste stappen van gemeente Texel met het IJslandse preventiemodel. Vivianne Neeteson Lemkes, beleidsadviseur bij de gemeente Texel, geeft ons op de inspiratiedag over het IJslandse preventiemodel een kijkje in de ervaringen van de pilotgemeente.

Texel is een van de zes gemeenten die deelnemen aan de pilot waarbij ervaring wordt opgedaan met de IJslandse aanpak rond middelengebruik. Nu de eerste resultaten van de vragenlijsten onder jongeren zijn besproken en speerpunten zijn vastgesteld, is het tijd om te bedenken hoé de doelen behaald kunnen worden en hoe over te gaan tot actie. Op de inspiratiedag, die ditmaal in het teken van Ouderbetrokkenheid stond, nodigden het Nederlands Jeugdinstituut en het Trimbos-instituut Vivianne uit om over het verloop van de pilot in de gemeente Texel te spreken.

Waarom besloot de gemeente Texel mee te doen aan de pilot?

‘Uit eerdere onderzoeken bleek dat de jeugd op Texel niet gelukkig was. Wat hier de oorzaak van is, is nog niet duidelijk. Er wordt gedacht dat het vrij hoge aantal ‘problematische scheidingen’, de uitdagingen en verleidingen door de grote toeristenaantallen, de hoge werkdruk bij ouders en veranderingen op school, hier invloed op hebben. Wat erg aansprak is de brede blik van het IJslandse model; er wordt niet direct en alleen gefocust op middelengebruik, maar ook wordt er gekeken naar andere factoren zoals het welbevinden van de jeugd. Door dit laatste aan te pakken hopen wij ook een daling in het middelengebruik te zien.’

Wat is er op school veranderd waardoor jongeren minder gelukkig zijn?

‘Doordat er steeds minder jongeren op Texel zijn heeft de school maatregelen moeten nemen; er zijn minder docenten waardoor de jongeren minder contacturen hebben en er meer zelfstudie wordt verwacht. Inmiddels zijn deze veranderingen weer grotendeels terug gedraaid en de verwachting is dat dit bijdraagt aan het vergroten van het welbevinden van de leerlingen.’

Wat is de rol van ouders in het middelengebruik van de jongeren?

‘Het lijkt zo te zijn dat veel ouders en volwassenen geen probleem zien in het middelengebruik van jongeren. Een gedachte kan zijn: ”Ik deed het vroeger ook en met mij is het ook goedgekomen”. Ook werken veel jongeren in de horeca waar ze na afloop meeborrelen met de meerderjarige collega’s. Daarnaast laten cijfers zien dat ook de volwassenen zelf op Texel van een drankje houden.’

Hoe bereiken jullie de ouders?

‘We proberen met ouders in gesprek te gaan door ze uit te nodigen voor bijeenkomsten. Echter blijkt dat vooral ouders hierop afkomen, die het belang van preventie van alcohol-, tabaks-, en drugsgebruik inzien. De ouders die we juist willen spreken bereiken we helaas niet op deze manier. In het kader van het IJslandse preventiemodel hebben we voor de start van het traject de ouderavonden van klassen 3 en 4 bijgewoond om zo ouders deelgenoot te maken. Ook hebben we de resultaten van de vragenlijsten gedeeld en zullen er ouders aansluiten bij een overleg met professionals om na te denken over vervolgstappen.’

Welke speerpunten hebben jullie opgesteld?

‘Met verschillende partijen hebben wij om tafel gezeten en de resultaten besproken. In een brainstormsessie hebben wij verschillende doelen geformuleerd. Deze hebben wij later samengevoegd tot de drie speerpunten: welzijn van jongeren, ouderbetrokkenheid en begeleide vrije tijd.’

Zijn er al concrete ideeën rondom deze speerpunten?

‘Jazeker, binnenkort is er een bijeenkomst met ouders en professionals om aan de hand van de resultaten na te denken over vervolgstappen. Ook zijn we in gesprek met de school. Deze denkt na over een manier om het schoolgebouw langer open te houden, zodat ook naschoolse activiteiten onder begeleiding in en rondom het gebouw kunnen plaatsvinden. Daarnaast kijken we kritischer waar alle subsidies naartoe gaan en hoe deze worden gebruikt. Tevens roepen we iedereen op het ons te laten weten wanneer er passende activiteiten buiten de gemeente om worden georganiseerd, om te kijken of we deze kunnen ondersteunen of uitbreiden.’

Kortom, Texel heeft veel ideeën, overlegt met verschillende partijen en is stapje voor stapje op weg naar verandering.

Door: Eefje Vercoulen

Meer informatie

Blijf op de hoogte via de Nieuwsbrief IJslandse preventiemodel