Tussen de wal en het schip

nkop

Tussen de wal en het schip, de dwaaltocht van de kwetsbare oudere met psychiatrische problemen.

En ja, ook ons overkomt het, als beroepsmatig goed ingevoerde mantelzorgers, dwalen we met onze oudere naaste toch weer door de fraai aangelegde Nederlandse medisch doolhof van hot naar her. Alle collega’s en vrienden van mijn generatie kunnen er van meepraten. Ouderen met multimorbiditeit krijgen niet zelden monomane topzorg, waar ze evenwel vaak niet van opknappen. Dit is beslist geen nieuwe gedachte voor alle professionals die werken met ouderen, die in wankel evenwicht verkeren. In 2010 verscheen het KNMG standpunt “Sterke medische zorg voor kwetsbare ouderen”, waarin verbeter voorstellen voor de medische zorg thuis, in het algemeen ziekenhuis en bij de transities worden geformuleerd. Een van de sterke kanten van dit boekje, dat ook op de KNMG site is te vinden (www.knmg .nl/publicaties), is dat vanuit de belangrijkste disciplines die met deze groep te maken hebben een gezamenlijk standpunt wordt geformuleerd over de belangrijkste knelpunten, zonder grensgevechten en belangenstrijd. Belangrijkste vakgebieden die met kwetsbare ouderen van doen hebben? Nu ja, wat heet, er is destijds voor gekozen om de kwetsbare oudere met psychiatrische problematiek buiten beschouwing te laten, GGZ of psychiatrie paste niet goed in het gekozen format. Daarmee viel een belangrijke patiënten groep buiten de boot, een groep die naast de gebruikelijke problematiek, waarschijnlijk nog meer last heeft van allerlei vooroordelen en stevig opgetrokken organisatorische en financiële barrières in de zorg. Goed nieuws evenwel, er is inmiddels voorzien in deze lacune. Vanaf 2012 is een multidisciplinaire werkgroep aan de slag gegaan om aanvullende aanbevelingen te formuleren voor ‘onze’ oudere patiënten. De belangrijkste knelpunten liggen naar oordeel van de brede werkgroep in de coördinatie van zorg bij psychiatrische comorbiditeit, gebrek aan kennis en praktijkervaring met psychiatrie en de lokalisatie van behandelvoorzieningen nu, vaak liggen ouderenpsychiatrische afdelingen in de GGZ ver van algemene ziekenhuizen. Hot topics waren verder hoe om te gaan met ernstige gedragsproblematiek bij neuropsychiatrische aandoeningen, de problemen die ontstaan bij de strak gescheiden financiering van somatiek en psychiatrie en juridische obstakels bij de somatisch en psychiatrisch ziek oudere. In een handzaam boekje van 49 pagina’s worden oplossingsrichtingen geformuleerd voor deze knelpunten, een klein stapje in de goede richting voor beleidsmakers en een oriëntatie voor allen die in de dagelijkse praktijk te maken hebben met ouderen die tussen de wal en het schip, soma en psyche, dreigen te vallen. En nu maar hopen dat er ook iets van de aanbevelingen terecht gaat komen voor onze patiënten en hun naasten, U en ik.

Referentie: KNMG, Verbetering van medische zorg voor kwetsbare ouderen met psychiatrische aandoeningen, Addendum bij KNMG-standpunt Sterke medische zorg voor kwetsbare ouderen.