Hoe bind ik vrijwilligers aan mijn zorgorganisatie?

Dossier_Dementie Ouderenzorg

dinsdag 19 maart 2019 | Astrid van der Schot - Boomsma

Vrijwilligers werven en behouden is geen eenvoudige klus. Dit kan menig bestuurder in de zorg beamen. Daarom deze routekaart voor het binden en enthousiasmeren van vrijwilligers.

Vrijwilligers zijn onmisbaar in de zorg. Daarom deden we bij de Meetronde Monitor Woonvormen Dementie 2017 uitgebreid onderzoek naar hun rol, bijdrage en ervaringen. Dat leverde veel waardevolle inzichten op voor het vinden en binden van vrijwilligers. Voor woonzorgvoorzieningen, maar ook voor andere zorginstellingen.

De woonzorgvrijwilliger: wie zijn het en wat doen ze?

De gemiddelde vrijwilliger in de Nederlandse woonvoorzieningen voor mensen met dementie is een vrouw van 62 jaar die al 4,5 jaar dit vrijwilligerswerk doet, 5 uur per week. Zij helpt bij activiteiten als wandelen met bewoners, koffie en thee zetten en inschenken (als gastvrouw), maaltijden bereiden en huishoudelijke klusjes doen.

Succesvol vrijwilligers werven

Persoonlijk contact is de meest gebruikte manier om aan vrijwilligers te komen, blijkt uit de Monitor Woonvormen Dementie. Andersom zeggen de meeste vrijwilligers dat ze met vrijwilligerswerk in contact zijn gekomen via een naaste die in een woonzorgvoorziening verblijft. Ga dus het gesprek aan met familie en vrienden van bewoners over hun mogelijke inzet als vrijwilliger.

Mensen die uw organisatie op een positieve manier leren kennen, zijn eerder geneigd om ja te zeggen tegen vrijwilligerswerk. Een open dag kan zo’n eerste positieve contact opleveren. Zeker als huidige vrijwilligers daar aanwezig zijn en hun ervaringen delen. Ook deelname aan NL Doet is een laagdrempelige manier om met potentiële vrijwilligers in contact te komen.

Tenslotte kunt u actief vrijwilligers werven. Via online advertenties en berichten op sociale media. Of via uw lokale vrijwilligerscentrale.

Vrijwilligers behouden

Om vrijwilligers te behouden, is het onontbeerlijk om te weten wat voor hen het vrijwilligerswerk betekenisvol maakt. Zo blijkt uit eerder onderzoek dat redenen voor vrijwilligers om vrijwilligerswerk te gaan doen zijn:

  • iets voor een ander doen
  • maatschappelijke betrokkenheid
  • zinvolle tijdsbesteding
  • andere mensen ontmoeten
  • persoonlijke ontwikkeling
  • kennis en kunde en werkervaring opdoen

Vrijwilligerswerk levert vrijwilligers ook veel op. Ze zijn meer tevredenheid met het eigen leven en hebben een betere fysieke gezondheid. Dat blijkt ook uit de Monitor Woonvormen Dementie. Zo kwam naar voren dat vrijwilligers het doen van vrijwilligerswerk plezierig vinden, goed in staat te zijn het werk uit te voeren en er voldoening uit te halen.

Ook hebben vrijwilligers het gevoel dat ze een positieve bijdrage leveren aan het leven van de bewoners en de organisatie. Ze zeggen een goede relatie te hebben met de zorgmedewerkers en kunnen met hun vragen bij hen terecht.

Verder geven ze aan dat ze waarde hechten aan het op de hoogte gehouden worden over belangrijke ontwikkelingen binnen de organisatie. Dat gebeurt lang niet altijd.

Maar hoe speel je als manager in op deze behoeftes van de vrijwilligers. De drie belangrijkste manieren die managers noemden om vrijwilligers te behouden zijn:

  1. Waardering uitspreken
  2. Persoonlijke aandacht geven
  3. Bijeenkomsten organiseren

1. Waardering uitspreken

Denk aan een publiekelijk schouderklopje, iemands inzet benoemen tijdens een publieke gelegenheid, een attentie geven, een vrijwilliger van de maand/jaar te kiezen, een uitjes organiseren, media-aandacht zoeken via lokale of een bekende Nederlander uitnodigen.

2. Persoonlijke aandacht geven

Persoonlijke aandacht is belangrijk om een band te ontwikkelen met vrijwilligers en een vinger aan de pols te houden hoe het met ze gaat. Voer persoonlijke gesprekken, zorg dat ze zich welkom voelen en vraag of het werk hen niet teveel is.

Uit de Monitor Woonvormen Dementie blijkt dat slechts de helft van de woonvoorzieningen vrijwilligers regelmatig vraagt of ze het nog naar hun zin hebben. Een belangrijke tip voor managers is om overbelasting te signaleren en daar oplossingen voor te vinden. Of tijdig vervanging te regelen als een vrijwilliger afscheid neemt.

3. Bijeenkomsten organiseren

Ongeveer driekwart van de woonvoorzieningen die deelnemen aan de Monitor Woonvormen Dementie organiseren bijeenkomsten voor vrijwilligers. Dit zijn soms bijeenkomsten voor vrijwilligers, bijvoorbeeld met een inhoudelijk thema. Maar ook voor de gezelligheid of om waardering uit te spreken.

Ook bijeenkomsten die door vrijwilligers georganiseerd worden voor bewoners, dragen bij aan het behouden van vrijwilligers. Probeer initiatieven hiertoe altijd te ondersteunen en te faciliteren.

Vrijwilligers intensiever betrekken

Uit de Monitor blijkt dat vooral wat vrijwilligers doen invloed heeft op hun betrokkenheid.

Voorbeelden van activiteiten die de betrokkenheid van vrijwilligers vergroten zijn bijvoorbeeld:

  • bezoek aan individuele bewoners
  • ingezet worden als zorgassistent
  • helpen bij maaltijden
  • lid zijn van cliëntenraad

Ook als een instelling meer uren aan activiteitenbegeleiding aanbiedt, blijken vrijwilligers meer betrokken.

Hoe blij zij uw vrijwilligers?

Een bekend cliché geldt ook voor informele zorg in het verpleeghuis: meten is weten. Inzicht in een goed vrijwilligersklimaat is een voorwaarde voor goede en liefdevolle zorg voor ouderen.

Wilt u meer, actief betrokken vrijwilligers, dan is het belangrijk dat u antwoord krijgt op – soms lastige – vragen als:

  • Hoe gaat het met de vrijwilligers in onze organisatie?
  • Welke rollen vervullen ze?
  • Zijn ze tevreden?
  • Wanneer hebben we genoeg vrijwilligers?
  • Hebben we een visie en beleid op vrijwilligersinzet?

Meten met de Monitor Woonvormen Dementie

De Monitor Woonvormen Dementie is een krachtig instrument om snel een helder beeld te geven over waar u staat en wat u kun verbeteren aan uw dementiezorg. De inzichten opgedaan uit het verdiepende onderzoeksthema over vrijwilligers uit de voorgaande meetronde is hier een mooi voorbeeld van.

Bij de nieuwste meetronde zijn de lerende organisatie en het gebruik van technologie en innovatie in het verpleeghuis de belangrijke verdiepende onderzoeksthema’s van de Monitor Woonvormen Dementie.

Krijg ook meer inzicht in uw dementiezorg

Auteur

Astrid van der Schot - Boomsma

Stuur een bericht aan contactpersoon Astrid van der Schot - Boomsma