Nederlandse samenvatting van het artikel van M IJFF e.a. over de collaborative care aanpak van depressie in de eerste lijn
Marjoliek IJff, Klaas Huijbregts, Harm van Marwijk, Aartjan Beekman, Leona Hakkaart-van Roijen, Frans Rutten, Jürgen Unützer en Christina van der Feltz-Cornelis.
Achtergrond:
Uit bevolkingsonderzoek komt naar voren dat 15 tot 20% van de Nederlanders gedurende zijn of haar leven op enig moment lijdt aan een depressie. De aandoening komt dus vaak voor en heeft grote consequenties voor zowel de patiënten zelf als voor de maatschappij. Veruit de meeste patiënten worden in de huisartsenpraktijk behandeld en ziet nooit een psycholoog of psychiater bij een gespecialiseerde instelling op het gebied van de Geestelijke gezondheidszorg. Door de relatief korte duur van de consulten en doordat veel mensen met een depressie in eerste instantie vooral met lichamelijke klachten kampen, is zowel de behandeling als de herkenning van de klachten voor de huisarts lastig.
In de Verenigde Staten zijn veelbelovende resultaten geboekt met de zogeheten collaborative care aanpak. Binnen het collaborative care model werkt de huisarts nauw samen met een 'caremanager' (een gespecialiseerde verpleegkundige, praktijkondersteuner of maatschappelijk werker) en een te consulteren psychiater om zo optimale zorg te bieden. Belangrijke onderdelen van het model zijn: afspreken van een behandelplan, monitoring van de voortgang, kortdurende gespreksbehandeling (in dit geval Problem Solving Treamtent) en getrapte zorg (het 'stepped care' principe). Doel van de huidige studie -het CC:DIP-project- is het evalueren van de (kosten)effectiviteit van de collaborative care aanpak voor de behandeling van depressie in de eerste lijn in Nederland.
Methode:
CC: DIP is een gerandomiseerde trial waarin de behandeling van depressie volgens het collaborative care model wordt vergeleken met de 'gebruikelijke zorg'. De randomisering is op clusterniveau; de helft van de deelnemende gezondheidscentra wordt willekeuring ingedeeld in de groep die gaat werken volgens het collaborative care principe, de andere helft blijft doorgaan met de gebruikelijke zorg. Er zullen 240 met een depressie worden geworven voor deelname aan het onderzoek. Gegevens worden verzameld door middel van vragenlijsten op baseline en 3, 6, 9 en 12 maanden daarna. Eerste uitkomstmaat is een vermindering van depressieve symptomen, tweede uitkomstmaat is de kosteneffectiviteit van de collaborative care behandeling. Er is aparte aandacht voor de invloed die chronische lichamelijke aandoeningen als diabetes en COPD wellicht hebben op het effect van de behandeling. Ook wordt er gekeken naar de rol die lichamelijk onverklaarde klachten mogelijk spelen bij het wel of niet effectief zijn van de behandeling.
Discussie:
Interessant aan deze studie is dat een in de VS ontwikkeld behandelmodel in de Nederlandse gezondheidszorg wordt ingepast en geëvalueerd. Omdat de Nederlandse eerstelijns geestelijke gezondheidszorg op een aantal punten afwijkt van die in de VS bestaat de kans dat collaborative care hier niet op effectieve wijze geïmplementeerd kan worden. Gemiddeld genomen werken Nederlandse huisartsen in kleinere gezondheidscentra en is de organisatiegraad minder dan in de Amerikaanse 'managed care facilities'. Resultaten in het Verenigd Koninkrijk -waar de gezondheidszorg meer op de Nederlandse lijkt- geven echter reden tot optimisme. Bovendien wordt in het collaborative care model gebruik gemaakt van elementen (zie het stukje hierboven over de achtergrond van het onderzoek) die afzonderlijk al wel hun meerwaarde hebben bewezen in de Nederlandse gezondheidszorg.
Klik hier voor het volledig artikel: BMC Health Services Research 2007, 7:34.
