Over oorzaken van paniekstoornissen valt nog weinig te zeggen. Het is niet mogelijk te voorspellen wie zeker een paniekstoornis krijgt of wanneer. Wel zijn extra risico's bekend, bijvoorbeeld in onderstaande gevallen.
De extra risico's hebben te maken met:
Geslacht en leeftijd
Individuele kwetsbaarheid
Omgevingsfactoren
Levensgebeurtenissen
Geslacht en leeftijd
- In Nederland hebben vrouwen 1,5 tot 2 keer zo vaak een paniekstoornis als mannen [119]
- De paniekstoornis met agorafobie komt vaker voor bij vrouwen. [12]
- Vrouwen hebben vaker moeite met ademhaling als ze een paniekstoornis hebben. [23]
- In Nederland komt de paniekstoornis het minst voor in de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar [119]. In de overige leeftijdsgroepen komt het ongeveer even vaak voor.[2;11;12;20;24;119] Vanaf 65 jaar komt de paniekstoornis minder vaak voor. [11-24]
Individuele kwetsbaarheid
- Erfelijkheid speelt zeker een rol. Komt paniekstoornis in de familie voor, dan is de kans groter het te krijgen. [25-26]
- Wat precies de erfelijke factoren zijn is nog onduidelijk. Twee dingen lijken hier een rol te spelen:
1) angst voor onbekende situaties en mensen en de neiging om daarop te reageren met angst, verlegenheid en dingen uit de weg gaan; [27]
2) de neiging om verschijnselen van angst zoals hartkloppingen als gevaarlijk te zien. [27] Wie deze neiging heeft is vaker banger voor bepaalde lichamelijke verschijnselen [44]. Hierdoor kan men in een vicieuze cirkel terechtkomen. [45] Men ervaart dan hartkloppingen of duizeligheid bijvoorbeeld als iets gevaarlijks [42;43], waardoor men bang wordt. Hierdoor ontstaan dan weer hartkloppingen en duizeligheid.
Omgevingsfactoren
- Weduwen en weduwnaren, gescheiden mensen en mensen met een lage opleiding lijken vaker een paniekstoornis te hebben. [3;14;28]
- Onduidelijk is nog of de status van iemands werk,[29;30] inkomen [12;30] of de woonplaats (stad of platteland) een rol spelen. [12;14;19-21;31;32]
- Het is nog niet duidelijk of er een verband is met etnische afkomst. [11;12;33]
Levensgebeurtenissen
- Sommige gebeurtenissen in de jeugd kunnen de kans op een paniekstoornis vergroten. Zo komt seksueel misbruik in de jeugd vaker voor [34] en wordt de opvoedingsstijl (terugkijkend) beoordeeld als controlerend en kil. [35;36] Ook is vaker angst in de kindertijd aanwezig. [37] Deze situaties zijn echter ook vaak te zien bij andere psychische stoornissen. [34;36;37] Het zegt dus minder over het ontstaan van alleen de paniekstoornis.
- Paniekstoornis komt vaak voor na een belangrijke, stressvolle levensgebeurtenis. [38-40] Bijvoorbeeld het verlies van werk, huis, gezondheid, partner of kind.
