Ouders van autistische kinderen zijn meestal de eersten die constateren dat er iets met hun kind aan de hand is. In de praktijk blijken ouders vrij goed in staat een afwijkende ontwikkeling van hun baby/peuter al rond het 2e levensjaar op te merken.[9]
Ouders melden zich doorgaans met hun observaties bij de consultatiebureauarts of de huisarts. Deze sluit in eerste instantie uit dat er sprake is van doofheid of een vertraagde maar verder normale ontwikkeling.
Is dat gebeurd dan wordt het kind doorverwezen naar een regionaal autismeteam of een gespecialiseerde kinderpsychiatrische instelling voor een uitgebreid diagnostisch onderzoek.
Tussen de eerste herkenning van de ouders en de uiteindelijke diagnose kunnen soms enkele jaren verlopen.[54-56]
De volgende signalen worden door consultatiebureauartsen standaard gebruikt als mogelijk aanwijzingen voor autisme:
- het kind brabbelt niet na 12 maanden
- het kind gebaart (wijzen of dag-zwaaien) niet na 12 maanden
- het kind zegt geen losse woordjes na 16 maanden
- het kind maakt geen korte zinnetjes van 2 woorden na 2 jaar
Deze signalen van een stagnerende verbale of non-verbale ontwikkeling kunnen wijzen op autisme, maar zijn onvoldoende om een diagnose binnen het autismespectrum te kunnen stellen. Daarvoor is nader diagnostisch onderzoek nodig.
Andere vroege signalen die door ouders en verzorgers vaak worden genoemd zijn: [9;52]
- het kind maakt geen oogcontact; glimlacht niet of nauwelijks
- het speelt het liefst alleen; leeft in een eigen wereldje
- het kind reageert niet op zijn/haar naam; lijkt bij vlagen doof
- het is druk, star, weinig coöperatief; overgevoelig of juist volkomen ongevoelig voor geluids- of gevoelsprikkels
- het hecht zich aan ongebruikelijke voorwerpen; speelt niet echt met speelgoed, maar zet het bijvoorbeeld in een lange rij
- het kind vertoont vreemde, zich herhalende stereotiepe bewegingen; fladdert, loopt op de tenen
In Nederland is de consensus over de diagnostiek en behandeling van autismespectrum stoornissen onder gespecialiseerde behandelaars inmiddels vastgelegd in een protocol .[9;35;52;57]