Naast het voorkomen en vroegtijdig opsporen van gezondheidsproblemen of verslaving richt het overheidsbeleid zich ook op het handhaven en verbeteren van de gezondheid van de hele bevolking. Door bijvoorbeeld overgewicht aan te pakken of een actief anti-rookbeleid te voeren.
Preventiebeleid onderscheidt zich in:
- Ziektepreventie: hieronder valt bijvoorbeeld vaccinatie, screening en gerichte medicatie.
- Gezondheidsbescherming: door het maken van wet- en regelgeving en het handhaven daarvan worden mensen minder blootgesteld aan gezondheidsbedreigende factoren (voorbeeld rookbeleid of alcoholwetgeving).
- Gezondheidsbevordering: via gezondheidsvoorlichting of advies op maat kan een gezonde leefstijl worden bevorderd. Ook kan een goede sociale en fysieke omgeving gezond gedrag en gezondheid stimuleren.
De rol van het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS):
- Het ministerie van VWS is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en uitvoering van het preventiebeleid. In de tweede kabinetsnota over preventie 'Kiezen voor gezond leven', opgesteld in 2006, staan de belangrijkste prioriteiten voor de periode 2007-2010. In de zomer van 2010 verschijnt een nieuwe preventienota. Dit is het startpunt voor een nieuw preventiecyclus binnen gemeenten.
- Daarnaast streeft het kabinet naar minder vrijblijvendheid en meer samenhang. Het kabinet doet een beroep op gemeenten, bedrijfsleven, scholen, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en patiëntenverenigingen om een bijdrage te leveren en hun inspanningen te bundelen. Vanuit eigen invalshoeken heeft ieder er belang bij dat mensen gezond zijn, actief deelnemen aan de maatschappij en productief zijn.
Ondersteuning en uitvoering
Ter ondersteuning en uitvoering van het preventiebeleid is het Centrum Gezond Leven (CGL) opgericht. Het CGL bevordert het gebruik van best passende leefstijlinterventies en ondersteunt lokale professionals door beschikbare leefstijlinterventies inzichtelijk te presenteren en te beoordelen op kwaliteit en samenhang.
Verder spelen de volgende partijen nog een belangrijke rol:
-
ZonMW als subsidiegever binnen speciale programma's als Preventie, Gezonde Slagkracht en PreventieKracht Thuiszorg.
-
GGD Nederland als het gaat om lokaal gezondheidsbeleid op het gebied van preventie.
Internationale samenwerking
Het nationale preventiebeleid is steeds meer afhankelijk van ontwikkelingen en afspraken op Europees of mondiaal niveau. Zo moet Nederland de doelstellingen van het Communautair Actieprogramma op het gebied van de Volksgezondheid helpen verwezenlijken. Dit actieprogramma is bedoeld om in Europa een hoog niveau van gezondheidsbescherming te bereiken, de volksgezondheid te verbeteren en ziekten en aandoeningen te voorkomen.
Ook op het terrein van infectieziektebestrijding is sprake van meer internationale afstemming en samenwerking. Een Europees Centrum voor preventie en bestrijding van infectieziekten is in oprichting.
(bron: Ministerie van VWS)
