Beleid voor geestelijke gezondheid(szorg) is liefst gebaseerd op feitelijke informatie. Het Trimbos-instituut stelt daarom tweejaarlijks de zogenoemde trendrapportages GGZ op. Deze monitoren de sector GGZ als geheel.
Hier vindt u samenvattende informatie over e-mental health:
Binnen e-mental health ligt de focus op drie stoornissen: depressie, angststoornissen en alcoholafhankelijkheid. Deze stoornissen geven immers de hoogste ziektelast.
Belangrijkste ontwikkelingen
De samenleving heeft zich in snel tempo gedigitaliseerd. In de GGZ gebeurt dit op het gebied van preventie, behandeling en (na)zorg. E-mental health is nog weinig onderzocht op effectiviteit, maar de eerste resultaten zijn bemoedigend. Financiering van e-mental health is nog onduidelijk. Omvang en het bereik van behandelinterventies zijn nog beperkt in vergelijking met preventieve interventies. E-mental health bereikt andere groepen cliënten. Jongvolwassenen zijn in de toekomst een interessante doelgroep.
Aanbod, doelgroep en financiering
Aanbod
De situatie eind 2006:
- Er zijn 65 e-mental health interventies. [#bijlage 1]
- Tweederde van de interventies is preventie, de rest is behandeling en e-consult.
- Voor depressie zijn er vooral preventieve interventies. Er zijn 2 online behandelingen, afkomstig van reguliere GGZ-aanbieders.
- Voor angst zijn bijna geen preventieve interventies; voor sociale fobie, posttraumatische stress-stoornis (PTSS) en paniekstoornis zijn er behandelinterventies.
- Voor problematisch alcoholgebruik zijn er 14 preventieve en 4 behandelinterventies. Minderdrinken.nl is de enige bewezen effectieve interventie.
- Behandelinterventies alcohol worden aangeboden door instellingen voor verslavingszorg.
- Voor allerlei psychische klachten zijn er 27 interventies, grotendeel preventief.
- Er zijn 9 e-consults, aangeboden door vrijgevestigde hulpverleners.
Doelgroep
De situatie eind 2006:
- Meer dan de helft van 65 interventies is voor mensen ouder dan 16.
- Een vijfde is voor 12-25 jaar.
- E-mental health voor jongeren en adolescenten met angstklachten is er niet.
- Voor sommige cliënten lijkt e-mental health minder geschikt.
- Het aanbod voor allochtonen en mensen met een lage sociaal economische status is beperkt.
Financiering
De situatie eind 2006:
- De financiering van e-mental health is onduidelijk.
- Tweederde van de interventies is gratis.
- Structurele financiering wordt bemoeilijkt door beperkte kwaliteitstoetsing en door anonieme deelname.
Zorgproces
- Er zijn interventies zonder, en met selectie voor deelname. Behandelinterventies werken met een doorverwijzing door huisarts of bedrijfsarts. Na aanmelding volgt screening, eventueel een intakegesprek.
- Over gemiddelde wachttijden is niets bekend. Onbegeleide zelfhulpprogramma’s hebben meestal vrije en directe toegang. Behandelinterventies hebben soms een wachttijd.
- E-mental health komt tegemoet aan de behoefte om anoniem te blijven en aan de behoefte om de behandeling zelf vorm te geven.
- Voor bepaalde groepen is de stap naar reguliere hulpverlening waarschijnlijk te groot.
- E-mental health wordt vooral gebruikt door hoogopgeleiden, vrouwen, autochtonen.
- E-mental health lijkt nieuwe groepen te bereiken. Vooral jongeren gaan e-mental health waarschijnlijk veel gebruiken.
- Over het feitelijke bereik is niet veel bekend. Eind 2006 is wel een overzicht gemaakt met cijfers van sitebezoek en feitelijke deelname.
- Er is een flinke drop-out (of uitval). Er is een aantal factoren te benoemen.
- Over gemiddelde behandelduur zijn geen cijfers.
(Kosten)effectiviteit
Depressie
Vroege interventies hebben een middelgroot tot groot effect. Gezondheidswinst van vroege interventies op populatieniveau: 1345 gezonde levensjaren. Onder bepaalde aannames kost een vroege interventie 7€ per ontvanger. Vroege interventies kosten 23.759€ per DALY.
Angst
Voor paniekstoornis, sociale fobie en posttraumatische stress-stoornis (PTSS) is het effect groot. Er zijn geen gegevens over kosteneffectiviteit. Voor paniekstoornis en sociale fobie is het effect op populatieniveau 933 DALY’s, respectievelijk 1810 DALY’s.
Alcohol
Er zijn 4 studies naar effectiviteit van alcoholinterventies. In Nederland zijn onderzocht: Drinktest.nl en Minderdrinken.nl. 42% van de mannelijke bezoekers aan Drinktest.nl drinkt na een maand niet meer te veel. Bij Minderdrinken.nl dronken deelnemers na 6 maanden minder dan de controlegroep. Kosteneffectiviteit van Minderdrinken.nl: na 12 maanden is deelname voor 73% kosteneffectief.
