E-mental health is een jonge loot aan de stam binnen de GGZ en verslavingzorg. Door gebruik te maken van technologische toepassingen kan met minder middelen worden voorzien in een toenemende zorgbehoefte.
Definitie van E-mental health
E-mental health is het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) om de geestelijke gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen en/of te verbeteren.
Het gaat hier niet om bedrijfsprocessen, zoals elektronische uitwisseling van informatie en het elektronische patiëntendossier, maar om interventies die rechtstreeks gericht zijn op de consument.
Toepassingen e-mental health
E-mental health heeft toepassingen voor psychische problemen en verslaving in de gehele zorgketen: preventie, behandeling en (na-)zorg.
Het aanbod via internet kan worden ingezet voor relatief lichte, veelvoorkomende problematiek, maar ook als hulpmiddel bij ernstige en complexe psychische stoornissen. Zowel voor de direct betrokkene als ook voor de omgeving.
In Nederland is er inmiddels een aanbod voor veel voorkomende stoornissen zoals: verslaving, depressie, angststoornissen, stress en eetstoornissen.
Voorbeelden van instrumenten die via het internet plaats (kunnen) vinden, zijn:
- Advies en informatievoorziening
- Zelftesten en zelfhulpprogramma’s
- Lotgenotencontact
- Screening en kortdurende interventies
- Consultaties en online behandeling
- Nazorg en terugvalpreventie
Noodzaak
De omvang, ziektelast en maatschappelijke kosten van psychische stoornissen en verslaving zijn groot en nemen toe. Drie psychische soornissen staan wereldwijd in de top tien van aandoeningen met de grootste ziektelast: depressie, angststoornissen en alcohol gerelateerde stoornissen.
De reguliere GGZ bereikt momenteel slechts een klein deel van de omvangrijke groep mensen met een stoornis. Het aanbieden van online interventies kan hulp toegankelijker maken en een bijdrage leveren aan het verminderen van de problematiek.
In de toekomst zal de vraag naar hulp stijgen terwijl de beschikbare middelen niet navenant zullen toenemen of wellicht zelfs verminderen. Tesamen met de vergrijzing vergroot dit de noodzaak om inventieve methoden in te zetten.
Effectiviteit
Hoewel e-mental health nog volop in ontwikkeling is, zijn de eerste resultaten zeer bemoedigend. Door het laagdrempelige karakter worden meer mensen bereikt en in toenemende mate tonen wetenschappelijke onderzoeken aan dat de interventies even effectief zijn als de regulierre behandelingen.
Meta-analyses hebben inmiddels aangetoond dat interventies voor depressie zowel klinisch als ook economisch effectief zijn.
Luister hier naar een interview met dr. Heleen Riper op Radio 1 over e-mental health.
