Qat wordt in Nederland voornamelijk gebruikt door mensen met een Somalische afkomst. In Nederland woonden in 2011 iets meer dan 31.000 mensen met een Somalische afkomst. Een onbekend deel van hen maakt gebruik van qat.
In 2010 werd er 843.835 kilo qat Nederland binnengevlogen via Schiphol, maar deze ladingen zijn lang niet allemaal bestemd voor de Nederlandse markt. Schattingen zeggen dat ongeveer een kwart van de qat in Nederland blijft, de overige qat wordt naar buurlanden getransporteerd, waar qat niet legaal is.
Het merendeel van de qatgebruikers in Nederland gebruikt qat op sociale of recreatieve basis, één of twee keer in de week, thuis of bij vrienden. Voor hen is sociaal samenzijn met vrienden en familie de belangrijkste functie van qatgebruik. Bij deze groep heeft het gebruik van qat weinig problemen (gezondheid, sociale en integratie) tot gevolg.
Bij een klein deel van de qatgebruikers (ongeveer 11%) is sprake van problematisch gebruik. Zij gebruiken naast qat ook andere middelen zoals alcohol en hebben te maken met psychiatrische problemen. Deze groep veroorzaakt binnen gemeenten de meeste overlast.
In 2011 kostte een bundel qat gemiddeld €3,50 en gebruikte de gemiddelde gebruiker 3 bundels per keer. Gebruik vond over het algemeen plaats tussen 16.00 en 24.00.
Het Trimbos-instituut heeft meerdere onderzoeken uitgevoerd naar qatgebruik. Bovenstaande gegevens komen voort uit het meest recente onderzoek (De Jonge & v.d. Veen, 2011). Dit betreft een studie naar de aard en omvang van (problematisch) qatgebruik onder Somaliërs in Nederland en de overlast die gemeenten ervaren rond qathandel . Voor deze studie zijn interviews gehouden met 130 qatgebruikers. Daarnaast zijn professionals uit de 11 Nederlandse gemeenten met de meeste Somalische inwoners geïnterviewd, waaronder medewerkers van GGD, GGZ, gemeente, politie en welzijn.
U kunt dit onderzoek
hier downloaden.
